Fioletowe œwiatło w tunelu
6 gru 2016 14:42

Rozwój systemów CtP zadziwiajšco przypomina historię osoby walczšcej z nadwagš: mnóstwo obietnic i prób, dobrych intencji, które nie dajš rady codziennym przyzwyczajeniom. Tak było przez kilka ostatnich lat; na poczštku systemy CtP musiały w ogóle udowadniać swojš przydatnoœć, aby zmienić porzšdek œwiata oparty na filmie. Kiedy uporano się z problemami technologicznymi, przyszły znane objawy: brak wiary w przyszłoœć. Pomimo tego rynek rozwijał się w miarę normalnie, stanowišc dziœ wiarygodnš alternatywę dla tradycyjnej technologii. Lasery fioletowe zaczynajš jednak burzyć dotychczasowy porzšdek rzeczy. Jednym z powodów małej wiary w przyszłoœć jest cišgle duże zróżnicowanie technologiczne systemów naœwietlania płyt. Mieliœmy już wiele sporów o to, co jest lepsze: bęben wewnętrzny czy zewnętrzny, płyty poliestrowe czy aluminiowe, podczerwień czy œwiatło widzialne. Na to wszystko nakładajš się problemy dotyczšce zbudowania systemu produkcyjnego, problemy ekonomiczne Đ cen urzšdzeń i materiałów Đ oraz olbrzymia różnorodnoœć systemów oferowanych przez wielu dostawców. Podobnie jak trudno jest uprawiać jogging w zatłoczonym supermarkecie, tak i potencjalni kupcy systemów CtP mogli spodziewać się wielu przeszkód, fałszywych pokus, zawiedzionych nadziei i niezrealizowanych planów produkcyjnych. Przynajmniej tak było dotychczas. Obecnie pojawia się kolejna pokusa: zanim zakupisz naœwietlarkę płyt, poczekaj i popatrz Đ oto laser fioletowy. To już coœ więcej niż zwykła pokusa, więcej nawet niż kolejny element układanki technologicznej. Zamieszanie wokół lasera fioletowego rozpoczęło się kilka lat temu (ok. 1997) i od tej pory laser ten uznawany jest przez jego zwolenników za przyszłoœć technologii CtP. Oczywiœcie wywołuje to ripostę przeciwników, twierdzšcych, że to chwilowa moda bšdŸ œlepy zaułek, jednak Đ w odróżnieniu od poprzednich chwilowych mód i œlepych zaułków Đ tym razem mamy do czynienia z ewidentnš technologicznš nowoœciš, cały czas ulepszanš. Warto przy tym dodać, że bardzo duży wkład w ulepszanie technologii lasera fioletowego majš... Polacy, produkujšc najlepsze z dostępnych kryształy służšce do zbudowania diody laserowej. Diodę fioletowš produkujš nieliczne firmy (w praktyce zdecydowana większoœć dostępnych na rynku produktów pochodzi z japońskiej firmy Nichia Corp.) głównie dla potrzeb telekomunikacji i telewizji, a także (przy okazji) czytników DVD. Jednak skrócenie długoœci fali œwiatła widzialnego może przynieœć korzyœci także przy naœwietlaniu płyt Đ np. pozwalajšc na zmniejszenie wymiarów optyki. Mniejsze elementy ruchome mogš obracać się szybciej, a więc i szybciej naœwietlać, tracšc przy tym mniej energii. Materiały uczulone na œwiatło fioletowe można obrabiać przy żółtym œwietle, co dla niektórych użytkowników oznacza również korzyœć. Przeciwnicy diody fioletowej Đ i w ogóle naœwietlania płyt œwiatłem widzialnym Đ podnoszš zarzuty, że w istocie nie potrzebujemy jeszcze jednej technologii na i tak zatłoczonym rynku. Sš nimi zazwyczaj entuzjaœci płyt termoczułych, a na poparcie swojej opinii majš kilka Đ choć nie tak znów wiele Đ rozsšdnych argumentów. Jest to całkiem normalne, ponieważ w pewien sposób wzmacnia podstawowy argument zwolenników lasera fioletowego: dyskusja nie dotyczy bowiem przewagi diody fioletowej nad innymi technologiami, lecz wyboru pomiędzy systemami œwiatła widzialnego a podczerwieniš. Taka debata jest znacznie bardziej celowa i dla wielu również bardziej czytelna niż np. względne zalety laserów argonowych, helowo-kadmowych (niebieskich), FD YAG, helowo-neonowych czy diody czerwonej. Zupełnie inaczej należy podejœć do zagadnienia, czy przyszłoœć technologii CtP zwišzana jest z podczerwieniš, czy ze œwiatłem widzialnym Đ ten temat zasługuje na osobny artykuł, a zdania będš (jak zwykle) mocno podzielone. Zaletš lasera fioletowego może być fakt, że systemy CtP z tym laserem sš bardzo wydajne, a technologia Đ wyjštkowo niezawodna. Mniej częœci ruchomych i elektroniki, a także optyki oznacza względnie niskie koszty napraw i wysokie współczynniki niezawodnoœci. Przekładajšc to na język ekonomii, mamy obniżenie kosztów serwisu oraz szybszy zwrot poniesionych nakładów. Koszty płyt uczulonych na œwiatło fioletowe trochę psujš ten obraz, jednak cišgle mówi się o ich obniżaniu Đ zwłaszcza w sytuacji, gdy rynek wymusi na producentach okreœlonš skalę dostaw, a co za tym idzie Đ korzyœci wynikajšce z masowej produkcji. Brzmi to cišgle jak bajka, skoro nadal głównym dostawcš płyt dla tego lasera jest Agfa, choć wiele innych firm Đ zwłaszcza Mitsubishi i Fuji, ale również np. Citiplate i Western Litho Đ już rozpoczęło bšdŸ zamierza rozpoczšć produkcję konkurencyjnych materiałów. Co więcej, pojawiajš się nie tylko płyty srebrowe (dotychczas konieczne z uwagi na niewielkie moce laserów fioletowych), lecz także fotopolimerowe, co powoli, ale konsekwentnie rozszerza zakres stosowania systemów z diodš fioletowš. Naœwietlarki z diodš fioletowš cišgle sš doœć drogie Đ być może to kwestia ăpremii za nowoœćÓ. Same urzšdzenia można wytwarzać taniej, ponieważ głowice laserowe sš teoretycznie tańsze Đ jednak znów w grę wchodzi kwestia skali produkcji. Kolejne negatywne cechy technologii lasera fioletowego to typowe problemy nowoœci: inne wywoływarki wymagajšce innej obsługi, droższa chemia (zapewne znów kwestia skali), wštpliwoœci zwišzane z dostępnoœciš materiałów, obawa przed inwestycjš w nieznany produkt. Jednak trudno znaleŸć wœród tych krytycznych uwag poważne, fundamentalne wady. Bioršc pod uwagę obecny stan rynku i zainteresowanie tš technologiš, można być pewnym, że laser fioletowy będzie w najbliższej przyszłoœci podstawowš metodš naœwietlania form offsetowych œwiatłem widzialnym. Nie jest to gołosłowne stwierdzenie: w latach 1999-2001 zainstalowano na œwiecie ponad 2500 naœwietlarek CtP; z tej liczby ponad 500 to naœwietlarki z laserem fioletowym Đ co stanowi 20% całoœci, i nawet jeœli dane te sš zafałszowane (np. podajš liczbę zamówień, a nie rzeczywistych instalacji), to i tak oznacza to entuzjastyczne przyjęcie technologii, która pojawiła się jesieniš roku 1999... Najbardziej widocznymi dostawcami ăfioletowego CtPÓ na rynku sš dziœ dwie firmy: Highwater i Agfa. Highwater przyznaje się do ponad 50 instalacji od momentu wprowadzenia fioletowej naœwietlarki Platinum 2218 na targach DRUPA. Ta liczba nie obejmuje urzšdzeń sprzedawanych w niektórych krajach przez Heidelberga, a zatem reakcja rynku na model 2218 (naœwietlarka z bębnem wewnętrznym, obszar roboczy 558 x 466 mm) i nieco większy 2230 (810 x 660) musi być uznana za pozytywnš. Ceny naœwietlarek rozpoczynajš się od ok. 80 000 EUR, dostępne sš wersje z ręcznym i półautomatycznym transportem płyt. Naœwietlarki Galileo Violet firmy Agfa również sprzedajš się dobrze Đ obecnie jest ich ponad 300 na całym œwiecie. Galileo to kolejna maszyna z bębnem wewnętrznym dostępna w dwóch odmianach: VS i VXT, różnišcych się szybkoœciš obrotowš zwierciadła (model VXT jest szybszy). Obie odmiany sš naœwietlarkami pełnoformatowymi (820 x 1130 mm), istnieje także wersja VS4 (z obszarem naœwietlania ograniczonym do 745 x 676 mm), którš można rozbudować do VS lub VXT. Oferowane sš konfiguracje z ręcznym, półautomatycznym lub automatycznym transportem (zautomatyzowany podajnik zawiera do 400 płyt); ceny zaczynajš się od ok. 125 000 EUR. Agfa posiada także fioletowš wersję gazetowej naœwietlarki Polaris, stworzonš z myœlš o tych wydawcach, którzy korzystajš z płyt srebrowych i dioda laserowa jest dla nich rozwišzaniem mniej kosztownym niż laser FD-YAG. Oprócz tych dwóch firm systemy CtP z diodš fioletowš oferuje wielu innych dostawców, dużych i małych. Jednym z ostatnich ănawróconychÓ jest Heidelberg, który opracował serię naœwietlarek Prosetter z laserem fioletowym, oferowanych w formatach od B3 do B1. Mechanizm tych urzšdzeń oparto na naœwietlarkach filmu (Primesetter) z bębnem wewnętrznym. Obecnie oferowane sš wersje z ręcznym podawaniem płyt, w planach sš także modele bardziej zautomatyzowane. Fakt, że firma, która od kilku lat przekonywała klientów do technologii termicznych, zdecydowała się także wejœć na rynek urzšdzeń z laserem fioletowym, wyraŸnie œwiadczy o ważnej roli, jakš już odgrywa ta względnie nowa technologia. Firma Barco Graphics ăodziedziczyłaÓ naœwietlarki z laserem fioletowym wraz z przejęciem Gerbera; modele Viking i Viking 8 to odpowiednio pół- i pełnoformatowe naœwietlarki z bębnem wewnętrznym, obecnie dostępne w wersji z ręcznym podawaniem płyt, choć Barco obiecuje zautomatyzowane podajniki w niedalekiej przyszłoœci. Ceny rozpoczynajš się od ok. 80 000 EUR. ECRM to kolejna firma, która zmodyfikowała swoje systemy CtP z laserem œwiatła widzialnego (seria Tigercat), stosujšc głowicę z diodš fioletowš. Głowice zaprojektowano pod kštem łatwej wymiany, co z pewnoœciš zainteresuje użytkowników Tigercatów i Wildcatów z laserem czerwonym. Ceny rozpoczynajš się od ok. 120 000 EUR, dostępne sš odmiany z półautomatycznym transportem, jak też z podajnikiem płyt. Nie należy zapominać także o firmie Escher-Grad Đ to właœnie ona jako pierwsza zastosowała laser fioletowy w naœwietlarce CtP. Obecnie nadal można kupić ten system Đ pełnoformatowy Cobalt 8 Đ w cenach od ok. 125 000 EUR. Laser fioletowy można zastosować także w naœwietlarkach wielkoformatowych, o czym przekonuje nas firma Krause Đ jeden z liderów rynku urzšdzeń VLF. Dioda fioletowa stosowana jest nie tylko w modelu LS 110 (B1), ale i większych: LS 140, 170 i 200 Đ w tych ostatnich możemy naœwietlać płyty o szerokoœci 1,8 m. Ceny wahajš się od ok. 180 000 EUR za LS 110 do kilkuset tysięcy euro za LS200; Krause umożliwia także wymianę głowicy FD YAG na głowicę z diodš fioletowš. Co ciekawe, systemy VLF firmy Krause sš najczęœciej instalowane jakby na przekór argumentacji zwolenników technologii termicznej, mówišcych, że laser fioletowy nie zapewnia odpowiednio wysokiej jakoœci druku. Pozostałe firmy oferujšce systemy CtP z laserem fioletowym to Lithotech-Sack, ICG, Prepress Technologies i Purup-Eskofot; wszystkie one majš doœwiadczenie z technologiš naœwietlania płyt œwiatłem widzialnym, a laser fioletowy nie jest dla nich rozwišzaniem sztandarowym. Na targach IPEX 2002 pierwszš w swojej ofercie naœwietlarkę z laserem fioletowym Đ Luxel V 9600 Đ pokaże firma Fuji. Jak dotychczas nie udało się przekonać firmy Creo, oferujšcej naœwietlarki termiczne i głoszšcej, że mogš osišgnšć identycznš, jeœli nie lepszš, wydajnoœć i jakoœć bez wišzania się z pojedynczym dostawcš płyt. Firma Dainippon Screen, majšc w swojej ofercie zarówno systemy termiczne, jak i œwiatła widzialnego (najnowszy model FlatRite), skłania się raczej ku postawie Agfy i Heidelberga, nie opowiadajšc się jednoznacznie po którejkolwiek ze stron. Niezależnie jednak od argumentacji i liczby zainstalowanych maszyn, laser fioletowy odgrywa coraz ważniejszš rolę w systemach naœwietlania form offsetowych. Stosunek urzšdzeń ăfioletowychÓ do ăniefioletowychÓ cišgle roœnie, a jeœli chodzi o firmy takie jak Agfa czy Highwater, systemy ăniefioletoweÓ sš obecnie tłem (pomijajšc Polarisy nadal sprzedawane przez Agfę w wersji z laserem FD YAG). W praktyce dotyczy to jednak wyłšcznie rynku akcydensów; rynek magazynów i Đ co ważniejsze Đ gazet doœć ostrożnie podchodzi do technologii lasera fioletowego. Drukarnie gazetowe sš doœć trudnym do przekonania klientem i na dodatek majš wielki wybór rozwišzań, niekoniecznie musi być to CtP z laserem fioletowym. Z jednej strony wytrzymałoœć płyt srebrowych może okazać się za niska dla niektórych drukarń; z drugiej jednak strony bardzo wysoka wydajnoœć urzšdzeń CtP z laserem œwiatła widzialnego i niższy koszt serwisu diody fioletowej sš cechami niezwykle pożšdanymi w sytuacji, gdy zaoszczędzone minuty i grosze majš decydujšce znaczenie dla kondycji wydawnictwa prasowego. Goršce debaty na temat ăjedynie słusznejÓ technologii naœwietlania, jakie toczš się od pewnego czasu w prasie fachowej, w istocie nie majš wielkiego sensu. Celem dyskusji powinna być pomoc przy wyborze rozwišzania, które pozwoli drukarzowi wykonać produkt odpowiadajšcy potrzebom klientów. Rzecz jasna nie można ignorować kwestii pracy przy œwietle dziennym, innych procesów wywoływania, różnic jakoœci, niezawodnoœci itp. Đ jednak nie dadzš one jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, co jest w konkretnym przypadku lepsze? Ostatecznym dowodem jest reakcja rynku Đ a ta, jeœli chodzi o diodę fioletowš, jest jednoznacznie pozytywna. Być może klienci majš doœć debat technologicznych (często przekształcajšcych się w ideologiczne), jak np. ănaœwietlać płyty bezpoœrednio czy z użyciem filmu?Ó; doœwiadczenie pokazało, że wysuwane niegdyœ argumenty przeciw CtP nie majš większego znaczenia. W chwili, gdy produkcja płyt w systemach bezpoœredniego naœwietlania wyszła z fazy laboratoryjnej i udowodniła swojš zyskownoœć, klienci zamiast na kwestiach naukowo-technicznych wolš skupić się na problemach organizacyjnych i produkcyjnych. O wiele istotniejsze od wyboru technologii jest zrozumienie, w jaki sposób ta technologia może zintegrować się z innymi systemami, a także to, jak dobrze odpowiada profilowi Waszej produkcji Đ i wymaganiom Waszych klientów. Na podstawie ăPrinting WorldÓ opracował Jacek Hamerliński

error: Kopiowanie zabronione!
cript>