W dniu 17 grudnia br. Parlament Europejski przyjął 405 głosami za, 242 przeciw i 8 wstrzymującymi się ukierunkowane zmiany do unijnego rozporządzenia w sprawie wylesiania, które zostało nieformalnie uzgodnione z państwami członkowskimi UE już 4 grudnia 2025 r. Najważniejszą informacją z punktu widzenia branży poligraficznej jest przyjęcie, proponowanej przez PE, decyzji o wyłączeniu produktów drukowanych z zakresu stosowania rozporządzenia (w tym książek, czasopism, gazet i magazynów).
Przyjęte w 2023 r. prawo UE dotyczące wylesiania (EUDR) ma na celu walkę ze zmianami klimatu i utratą różnorodności biologicznej poprzez zagwarantowanie, że produkty sprzedawane w UE nie pochodzą z terenów wylesionych.
Odroczenie dla przedsiębiorstw
Wszystkie przedsiębiorstwa będą miały jeszcze jeden rok na dostosowanie się do nowych przepisów UE mających na celu zapobieganie wylesianiu. Duzi operatorzy i handlowcy będą musieli stosować rozporządzenie od dnia 30 grudnia 2026 r., a mali operatorzy – osoby prywatne i przedsiębiorstwa zatrudniające poniżej 50 pracowników i osiągające roczny obrót związany z danymi produktami poniżej 10 mln EUR – od dnia 30 czerwca 2027 r. Dodatkowy czas ma na celu zapewnienie płynnego przejścia i umożliwienie wprowadzenie usprawnień do systemu informatycznego, z którego operatorzy, handlowcy i ich przedstawiciele korzystają do składania elektronicznych oświadczeń dotyczących należytej staranności.
Uproszczenie wymogów dotyczących należytej staranności
Mikro- i mali operatorzy pierwotni będą teraz musieli składać jedynie jednorazowe uproszczone oświadczenie, co ułatwi przedsiębiorstwom przestrzeganie przepisów prawa bez naruszania jego celów.
Za składanie oświadczeń dotyczących należytej staranności odpowiedzialne będą wyłącznie przedsiębiorstwa, które jako pierwsze wprowadzają dany produkt na rynek UE, a nie operatorzy i handlowcy, którzy następnie zajmują się jego sprzedażą.
Do dnia 30 kwietnia 2026 r. Komisja musi przedstawić sprawozdanie oceniające wpływ przepisów i obciążenia administracyjne, w szczególności dla mikro- i małych przedsiębiorców.
Po głosowaniu sprawozdawczyni Parlamentu Europejskiego Christine Schneider z Grupy EPL (Europejska Partia Ludowa) powiedziała: „Istota unijnego rozporządzenia w sprawie wylesiania pozostaje niezmieniona. Chronimy lasy, które są realnie zagrożone wylesianiem, unikając jednocześnie nakładania niepotrzebnych obowiązków w obszarach, gdzie takie zagrożenie nie istnieje. Porozumienie to poważnie traktuje obawy rolników, leśników i przedsiębiorców oraz gwarantuje, że rozporządzenie będzie można wdrożyć w praktyczny i wykonalny sposób.”
Kolejne kroki
Aby zmiany mogły wejść w życie, tekst musi zostać zatwierdzony przez Radę Europejską i opublikowany w Dzienniku Urzędowym UE przed końcem 2025 r.
Kontekst
Pierwotne rozporządzenie zostało przyjęte przez Parlament 19 kwietnia 2023 r. Ma ono na celu walkę ze zmianami klimatu i utratą różnorodności biologicznej poprzez zapobieganie wylesianiu związanemu ze spożyciem w UE kakao, kawy, oleju palmowego, soi, drewna, kauczuku i produktów pochodzenia zwierzęcego.
Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) szacuje, że w latach 1990–2020 w wyniku wylesiania zniknęło 420 mln hektarów lasów, czyli obszar większy niż powierzchnia UE. Konsumpcja w krajach Unii Europejskiej odpowiada za około 10 % globalnego wylesiania. Ponad dwie trzecie tego udziału przypada na olej palmowy i soję.
Opracowano na podstawie informacji Parlamentu Europejskiego
