Barwy druku I część 2. Offsetowy druk arkuszowy
Arkuszowy druk offsetowy jest aktualnie najbardziej popularną metodą drukowania. Stosowany jest do produkcji bardzo szerokiego spektrum druków, od ulotek reklamowych, broszur, książek po wysoko uszlachetnione opakowania i etykiety. Wykorzystuje się go zarówno do drukowania niewielkich zleceń, rzędu tysiąca egzemplarzy, jak i do wysokich, kilkumilionowych nakładów.
Barwa jest zjawiskiem, którego przyczyną powstawania jest światło, czyli promieniowanie elektromagnetyczne, rozprzestrzeniające się w formie fal o określonej długości i częstotliwości drgań. Trafia ono poprzez oko do mózgu i wywołuje w nim odpowiednie wrażenia wzrokowe.
Człowiek jest w stanie rozróżnić 1-2 miliony różnych barw, ale odtworzenie takiej ilości barw w druku za pomocą pojedynczych farb nie byłoby w żaden sposób możliwe.
W tym celu wykorzystuje się swoistą ułomność ludzkiego wzroku, rozbijając obraz drukowy na maleńkie punkty rastrowe o czterech barwach triadowych. Poszczególne punkty rastrowe na wydruku znajdują się częściowo obok siebie, a częściowo na siebie zachodzą. Dochodzi w ten sposób do adytywnego i subtraktywnego mieszania barw. Ponieważ oko nie jest w stanie rozróżnić poszczególnych maleńkich barwnych punktów, to patrząc na taką powierzchnię, odbiera wrażenie jednolitego, kolorowego druku o wielu odcieniach.
W rzeczywistości jednak zawsze w takim wypadku patrzymy tylko na siedem barw – trzy podstawowe (żółtą, magentę, cyjan), trzy powstałe z ich nakładania się na siebie (czerwoną, niebieską, zieloną) oraz dodatkową czarną.
Stosując do druku cztery farby triadowe, można odtworzyć mniej lub bardziej wiernie wszystkie oryginały wielobarwne. Ważne są przy tym właściwości farb i metoda ich nanoszenia na podłoże. Drukując na maszynie czterokolorowej, należy stosować odpowiednią kolejność drukowania, ze względu na zjawisko trappingu, czyli zdolność przyjmowania kolejnej farby przez uprzednio naniesioną, mokrą warstwę. Wywiera ona wpływ na końcowy efekt kolorystyczny druku.
Najczęściej stosowana kolejność drukowania to: czarny, cyjan, magenta i żółta. Farby triadowe są zazwyczaj do takiego układu dostosowane w zakresie swojej ciągliwości, tak aby zapewnić możliwie jak najwyższą wartość trappingu.
Od jakości wyciągów barw i charakterystyki poszczególnych punktów rastrowych zależy końcowy efekt drukowania.
Rozróżnia się trzy rodzaje struktur rastrowych w zależności od zasady ułożenia poszczególnych punktów:
– tradycyjne, nazywane też amplitudowymi lub autotypijnymi,
– stochastyczne, nazywane również częstotliwościowymi,
– hybrydowe, stanowiące specyficzne połączenie amplitudowych i stochastycznych.
W rastrze tradycyjnym obraz podzielony jest dokładnie na równe obszary. Na każdym z nich zlokalizowane są punkty, które różnią się między sobą wielkością. Punkty mogą mieć różny kształt – okrągły, kwadratowy, eliptyczny. Niezależnie jednak od kształtu, środki poszczególnych punktów znajdują się od siebie zawsze w tej samej odległości i ułożone są w regularnych rzędach. Liczba poszczególnych rzędów mieszczących się w jednostce długości (np. centymetrze lub calu) nazywana jest liniaturą rastra.
Regulowanie nasycenia obrazu farbą odbywa się przez zwiększanie lub zmniejszanie rozmiaru punktów.
W rastrze tradycyjnym najmniejszy możliwy punkt pokrywa 2-5% swojej powierzchni, co powoduje, że nie zawsze jest możliwe odtworzenie bardzo drobnych detali rysunku.
Raster ten poprzez swoją regularną, powtarzalną strukturę może powodować powstawanie zjawiska tzw. mory oraz rozetek, które zakłócają wydrukowany obraz. Ponieważ punkty ułożone są w równych liniach, to nałożenie dwóch lub więcej linii na siebie tworzy właśnie taki efekt.
Spowodowane jest to faktem, że zmysł wzroku ludzkiego wykazuje tendencję do wyostrzonego skupiania uwagi przede wszystkim na elementach zlokalizowanych w liniach poziomych lub pionowych. Dlatego linie ułożenia punktów muszą być w stosunku do nich przesunięte i ułożone pod pewnym kątem. Ich nachylenie do poziomu nazywa się kątem rastra. W druku jednobarwnym stosuje się najczęściej kąt 45°. cdn.
Fragment książki Ewy Rajnsz „Barwy druku offset arkuszowy
