Arkuszowy druk offsetowy jest aktualnie najbardziej popularną metodą drukowania. Stosowany jest do produkcji bardzo szerokiego spektrum druków, od ulotek reklamowych, broszur, książek po wysoko uszlachetnione opakowania i etykiety. Wykorzystuje się go zarówno do drukowania niewielkich zleceń, rzędu tysiąca egzemplarzy, jak i do wysokich, kilkumilionowych nakładów.
Forma drukowa
Forma drukowa jest bezpośrednim nośnikiem farby i roztworu zwilżającego, bez których drukowanie offsetowe nie byłoby możliwe. W procesie drukowania na formę najpierw nadawany jest roztwór zwilżający i jej powierzchnia musi być tak spreparowana, aby w miejscach niedrukujących został on przyjęty, a w miejscach drukujących mogła osadzić się farba.
Od dokładności przebiegu tego zjawiska zależy wierność odtwarzania poszczególnych punktów rastrowych i jakość druku, co związane jest z właściwościami formy i procesem jej przygotowania.
Na przestrzeni ostatnich 10 lat nastąpił ogromny rozwój i postęp techniczny w dziedzinie przygotowania form drukowych, powodując ogromne uproszczenie i zautomatyzowanie procesów produkcji, wyeliminowanie etapów pośrednich, a tym samym zwiększenie jakości odtwarzania elementów drukowych. Wpłynęło to także na znaczne obniżenie kosztów wykonania formy. Aktualnie rozróżniamy trzy metody przygotowania formy drukowej:
– CtF (Computer to Film),
– CtP (Computer to Plate),
– CtPress (Computer to Press).
Computer to Film
CtF jest klasyczną metodą przygotowania formy do drukowania. Polega ona na zastosowaniu pośredniego zapisu obrazu na materiale światłoczułym w postaci filmu, który potem kopiuje się dopiero na płytę.
Stosowane do tego celu filmy i montaże mogą być negatywowe lub pozytywowe. W zależności od tego w procesie kopiowania stosuje się płyty pozytywowe lub negatywowe. Różnią się one reakcją na proces naświetlania.
Płyty pozytywowe naświetlane są przez diapozytywy, a ich warstwa światłoczuła w miejscach naświetlonych, które nie powinny przyjmować farby, staje się rozpuszczalna pod wpływem wywoływacza. Miejsca nienaświetlone natomiast, które podczas drukowania powinny przyjmować farbę, nie ulegają rozpuszczeniu.
Przy płytach negatywowych promieniowanie powoduje efekt utrwalania na płycie przezroczystych miejsc negatywu, które potem w procesie drukowania przenoszą farbę.
Stosowanie pośredniego nośnika obrazu w postaci filmu, z powodu dodatkowego procesu kopiowania, powoduje niezamierzoną zmianę wielkości i kształtu poszczególnych punktów rastrowych, a tym samym wywołuje negatywny wpływ na jakość odtwarzanego oryginału. Ponadto wszelkie czynności związane z montażem filmów są pracochłonne i wymagają wysokiej fachowości ze strony pracowników. Dlatego metoda ta stosowana jest coraz rzadziej, najczęściej w małych drukarniach.
Computer to Plate
Znaczna część form drukowych produkowana jest aktualnie w systemie CtP, w którym wyeliminowany został pośredni nośnik obrazu w postaci filmu, a naświetlanie odbywa się bezpośrednio z komputera na płytę.
Taka metoda pozwala na zachowanie większej wierności odtwarzania poszczególnych punktów rastrowych przez wyeliminowanie niekorzystnych podświetleń w czasie kopiowania w kopioramie, tworzenia otoczki i przyrostu wielkości. Tym samym podnosi znacznie jakość reprodukcji obrazu.
Płyty CtP zapewniają ponadto lepsze warunki przyjmowania farby i wody, gwarantując szybsze ustalanie i stabilizowanie się równowagi pomiędzy nimi, a co za tym idzie ograniczenie ilości makulatury w trakcie rozruchu maszyny lub po postojach.
Zaletą systemu jest ponadto znaczne uproszczenie i skrócenie czasu przygotowania formy z powodu pełnej automatyzacji procesu, a tym samym obniżenie kosztów jej wykonania.
CtP zostało po raz pierwszy zaprezentowane na targach drupa w 1990 roku, a pierwsze instalacje w Polsce rozpoczęły się 9 lat później. Traktowane były one jako wydarzenie i uważano, że inwestycja opłacalna jest tylko w największych drukarniach pracujących w ruchu ciągłym. Dziś własne CtP posiada każda większa drukarnia, mniejsze natomiast korzystają z usług specjalnych naświetlarni.
Computer to Press
Ponieważ rozwój w sektorze produkcji form drukowych jest dynamiczny, to naturalne jest dążenie do jeszcze większego uproszczenia procesów przygotowawczych. Coraz częściej wprowadzaną metodą przygotowania form jest CtPress, która polega na naświetlaniu płyty bezpośrednio na maszynie drukującej. Umożliwia to znaczne skrócenie czasu produkcji i wyeliminowanie konieczności stosowania dodatkowych urządzeń.
Obserwując ogromny postęp w dziedzinie przygotowania form drukowych, możliwe, że za kilka lat większość maszyn będzie posiadała możliwość bezpośredniego naświetlania bezprocesowych płyt. cdn.
Fragment książki Ewy Rajnsz
„Barwy druku offset arkuszowy“
