10 grudnia ub.r. w Poznaniu miała miejsce druga edycja wyjątkowego spotkania, poświęconego tematyce sukcesji w branży poligraficznej. Wydarzenie skierowane było do sukcesorów, którzy są w trakcie przejmowania rodzinnych firm lub są do tego procesu przygotowywani. Firma Heidelberg Polska, organizator spotkania, zaprosiła ekspertki z Instytutu Biznesu Rodzinnego, które naświetliły najważniejsze etapy sukcesji i towarzyszące jej wyzwania. Gościem specjalnym był Mikołaj Nowak, współwłaściciel drukarni Poligrafia Janusz Nowak, który podzielił się swoimi doświadczeniami związanymi z sukcesją.
Na bazie największego w Polsce badania sukcesorów, realizowanego przez Instytut Biznesu Rodzinnego, wynika, że w Polsce jest ponad 2,2 mln firm, których właścicielami są rodziny, z czego ponad połowa właścicieli tych firm będzie chciała przekazać swój biznes młodszemu pokoleniu. Jednak odsetek sukcesorów deklarujących chęć przejęcia rodzinnych firm jest bardzo niski i wynosi zaledwie 8,1%. Wierząc w to, że młode pokolenia w poligrafii będą chciały kontynuować rodzinny biznes, firma Heidelberg Polska zaprosiła sukcesorów na drugą edycję wydarzenia Next Generation, które odbyło się 10 grudnia ub.r. w Poznaniu.
Celami przyświecającymi temu spotkaniu było wsparcie młodego pokolenia klientów firmy Heidelberg podczas zdobywania wiedzy o prowadzeniu biznesu w poligrafii, przedstawienie korzyści płynących z dalszego prowadzenia firm rodzinnych z działalnością ukierunkowaną na branżę poligraficzną, podzielenie się wiedzą na temat nowych technologii poprawiających jakość produkcji w drukarni i wreszcie poznanie przyszłych partnerów biznesowych.
Kluczowe umiejętności skutecznego menedżera
Spotkanie rozpoczęło się prezentacją Sylwii Kowalenko, ekspertki Instytutu Biznesu Rodzinnego, która z perspektywy psychologa opowiedziała o nowoczesnym zarządzaniu i kluczowych kompetencjach skutecznego menedżera, podkreślając, jak dynamicznie zmieniają się wymagania wobec liderów w dzisiejszym świecie pełnym niepewności. Ekspertka przedstawiła pięć kluczowych umiejętności, które uważa za niezbędne:
– empatia i inteligencja emocjonalna – menedżer powinien budować zaufanie poprzez zrozumienie i słuchanie swoich pracowników. Dzięki empatii łatwiej rozwiązywać konflikty i zarządzać emocjami w zespole. Inteligencja emocjonalna pomaga także w samoświadomości i zarządzaniu własnymi emocjami;
– adaptacyjność i elastyczność – umiejętność szybkiego dostosowywania się do nowych warunków jest kluczowa w czasach dynamicznych zmian. Liderzy muszą być gotowi na podejmowanie decyzji w obliczu nieoczekiwanych wyzwań i uczyć się nowych kompetencji;
– zarządzanie różnorodnością – różnorodność zespołów, czy to pod względem wieku, osobowości, czy kultury, stanowi ogromny atut. Dobry menedżer potrafi wydobyć potencjał z tej różnorodności, tworząc spójną i efektywną grupę;
– wizja i umiejętność inspirowania – menedżer powinien prowadzić zespół w kierunku jasno określonych celów, inspirować i motywować do ich realizacji. Ważne jest komunikowanie wizji i budowanie zaangażowania pracowników;
– decyzyjność w warunkach niepewności – podejmowanie decyzji mimo braku pełnych danych wymaga intuicji i zaufania do własnych kompetencji. Liderzy powinni wykorzystywać swoje doświadczenie, by działać skutecznie w nieprzewidywalnych sytuacjach.
Sylwia Kowalenko podkreśliła również wpływ menedżerów na motywację pracowników – badania pokazują, że 70% zaangażowania zespołu zależy od bezpośredniego przełożonego. Narzędzia, takie jak testy talentów Gallupa, pomagają w odkrywaniu mocnych stron zarówno liderów, jak i członków zespołu, co wspiera efektywność i satysfakcję z pracy.
Sukces(ja) oparta na wiedzy
W ramach realizacji jednego z celów wydarzenia, jakim jest dzielenie się wiedzą na temat nowych technologii poprawiających jakość produkcji w drukarni, specjaliści Heidelberg Polska przygotowali szereg prezentacji. Andrzej Kunstetter, ekspert ds. prepress i Prinect oraz Wojciech Kubiak, programista z wieloletnim doświadczeniem, współpracujący z działem badawczo-rozwojowym Heidelberger Druckmaschinen AG przy tworzeniu narzędzi programistycznych wykorzystywanych w oprogramowaniu firmy, omówili najnowszą generację systemu Prinect – PrinectTouchFree. To innowacyjne rozwiązanie łączy lokalne systemy z technologiami chmurowymi, oferując większą elastyczność, efektywność i redukcję błędów. Jak podkreślali prelegenci, rosnące koszty pracy i presja na szybkie realizacje zleceń wymagają najwyższej automatyzacji, aby utrzymać konkurencyjność i jakość usług. W PrinectTouchFree zawarte jest rozwiązanie Pathfinder, działające na zasadzie zautomatyzowanych ścieżek technologicznych, które dobierają optymalne rozwiązania do różnych zleceń. Algorytmy analizują dane, wybierają odpowiednie parametry i przesyłają je do urządzeń wykonawczych. Proces obejmuje integrację z maszynami cyfrowymi i analogowymi, oferując elastyczność w produkcji. W prezentacji eksperci podkreślali zalety korzystania z chmury, takie jak możliwość dostępu do danych w czasie rzeczywistym, łatwość aktualizacji i skalowalność. Odnieśli się także do kwestii bezpieczeństwa i obaw związanych z przechowywaniem danych online, podkreślając, że lokalne rozwiązania nadal oferują niezależność, choć kosztem ograniczonej elastyczności. System PrinectTouchFree zawiera intuicyjny interfejs administracyjny, umożliwiający konfigurację urządzeń, zarządzanie materiałami oraz analizę efektywności produkcji. Zintegrowane narzędzia pozwalają monitorować czas produkcji, odpady i inne kluczowe parametry, co wspiera podejmowanie decyzji i optymalizację procesów.
Łukasz Żarnecki, dyrektor sprzedaży w firmie Heidelberg, oraz Jarosław Suchodolski, dyrektor sprzedaży materiałów eksploatacyjnych, podkreślili, że firma Heidelberg, jako lider w produkcji maszyn drukujących, jest gotowa wspierać klientów w wykorzystaniu nowoczesnych rozwiązań. Dzięki globalnej obecności, produktom wysokiej jakości oraz zaawansowanemu oprogramowaniu, firma oferuje kompleksowe wsparcie w dostosowywaniu się do zmieniających się wymagań rynku. Omówione zostało rozwiązanie PAT, czyli asystent drukarza oraz nowość w ofercie Heidelberg – systemy do atramentowego druku cyfrowego Jetfire, oparte na rozwiązaniach drukujących firmy Canon. Robert Wieczorek, kierownik działu Product Management w Heidelberg Polska, omówił rozwój technologiczny maszyn Heidelberg aż po autonomiczną produkcję poligraficzną.
Wojciech Mataczyński, dyrektor sprzedaży i marketingu oraz pomysłodawca spotkania, przedstawił przyszłość branży poligraficznej i rolę nowoczesnych technologii w jej rozwoju. Idea Next Generation narodziła się w Polsce jako inicjatywa mająca na celu stworzenie nowego podejścia do kształtowania przyszłości poligrafii. Projekt opiera się na współpracy z użytkownikami rozwiązań Heidelberg i czerpaniu z ich doświadczeń, co pozwala dostosować technologie do rzeczywistych potrzeb rynku. Prezentacja Wojciecha Mataczyńskiego zwracała uwagę na dynamiczny rozwój technologii, takich jak sztuczna inteligencja, która już dziś odgrywa kluczową rolę w optymalizacji procesów produkcyjnych. AI ułatwia zarządzanie produkcją, przewiduje potencjalne problemy i sugeruje rozwiązania, przyczyniając się do poprawy efektywności i jakości.
Sukcesja menedżerska w Heidelberg Polska
Trudno wyobrazić sobie drugą edycję Next Generation bez komentarza na temat sukcesji menedżerskiej, która z końcem marca br. będzie miała miejsce w firmie Heidelberg Polska. Krzysztof Pindral, dotychczasowy prezes zarządu i założyciel polskiego oddziału koncernu, 31 marca przejdzie na emeryturę, a jego miejsce zajmie Bartosz Rusin. Łukasz Żarnecki obejmie funkcję wiceprezesa zarządu. Proces sukcesji w firmie Heidelberg został zaplanowany z dużym wyprzedzeniem, aby umożliwić płynne przekazanie obowiązków nowym liderom, którzy w Heidelberg Polska spędzili praktycznie całe swoje życie zawodowe. Przedstawiono szczegóły dotyczące włączenia młodszego pokolenia menedżerów do zarządu oraz ich stopniowego przygotowywania do przejęcia odpowiedzialności. Kluczowym elementem było zapewnienie klientom i pracownikom stabilności oraz zaufania do nowych liderów poprzez odpowiednią komunikację i ciągłe wsparcie. Sukcesja to nie tylko formalne przekazanie stanowisk, ale także transfer wiedzy, wartości oraz odpowiedzialności. Podkreślono, że sukcesja w firmach takich jak Heidelberg, mimo że nie opiera się na relacjach rodzinnych, wymaga podobnego poziomu zaangażowania emocjonalnego i strategicznego planowania. Przedstawiono również perspektywę nowych członków zarządu, którzy opowiadają o swoich doświadczeniach i przygotowaniach do objęcia kluczowych ról. Podkreślają oni znaczenie edukacji, korzystania z wiedzy bardziej doświadczonych liderów oraz odpowiedzialności związanej z zarządzaniem firmą.
Pięć filarów sukcesji
Bardzo ciekawym punktem spotkania było wystąpienie dr Adrianny Lewandowskiej, prezeski Instytutu Biznesu Rodzinnego (IBR) i właścicielki firmy doradczej Lewandowska & Partnerzy, która od lat wspiera firmy rodzinne w zakresie strategii rozwoju, procesów sukcesyjnych oraz zarządzania zmianą. Prelegentka, opierając się na wieloletnim doświadczeniu, zauważyła, że tylko 30% firm rodzinnych udaje się skutecznie przekazać następnemu pokoleniu, a jedynie 7% przetrwa do trzeciego pokolenia. Sukcesja nie jest standardowym projektem biznesowym, ponieważ wymaga zrozumienia relacji międzyludzkich, emocji oraz długoterminowego planowania. Właściciele często zmagają się z pytaniami o swoją rolę po przekazaniu firmy i trudnościami w określeniu przyszłości działalności. Doktor Adrianna Lewandowska zwróciła uwagę na konieczność budowania autorytetu sukcesorów, którzy muszą zdobyć zaufanie pracowników, wykazując się zaangażowaniem i kompetencjami. Podkreśliła również wagę wiedzy biznesowej, finansowej oraz umiejętności zarządzania, które sukcesorzy muszą rozwijać, by sprostać wyzwaniom współczesnego rynku. Ważnym elementem sukcesji jest także odpowiednie zarządzanie własnością i władzą w firmie, co często wiąże się z koniecznością rozwiązywania konfliktów rodzinnych. Proces ten wymaga jasnych reguł, planów oraz umów, które zapewnią przejrzystość i stabilność. Model sukcesji oparty na pięciu filarach – wiedzy, władzy, własności, wizji i wartościach – umożliwia skuteczne przekazanie firmy, jednocześnie dbając o spójność i relacje w rodzinie. Doktor Adrianna Lewandowska podkreśliła, że sukcesja powinna być powiązana z długoterminową wizją rozwoju firmy oraz innowacyjnością, ponieważ tradycyjne modele biznesowe mogą okazać się niewystarczające w dynamicznie zmieniającym się świecie. Wskazała na nowe trendy, takie jak ekonomia subskrypcji, zrównoważony rozwój i personalizacja, które wymagają elastyczności oraz gotowości do adaptacji. Emocje i relacje rodzinne odgrywają kluczową rolę w procesie sukcesji. Często to właśnie napięcia emocjonalne stanowią większe wyzwanie niż kwestie formalne. Sukcesja to w dużym stopniu proces psychologiczny, wymagający wsparcia specjalistów, aby poradzić sobie z konfliktami i napięciami wewnątrz rodziny.
Sukcesja w Poligrafia Janusz Nowak
Spotkanie zakończyło się zaprezentowaną w formie panelu dyskusyjnego historią sukcesji w firmie Poligrafia Janusz Nowak, która została założona w 1984 r. Proces przygotowywania do przejęcia zarządzania firmą przez młodsze pokolenie rozpoczął się w już latach 90., gdy synowie właściciela, Mikołaj i Łukasz, zaczęli angażować się w działalność przedsiębiorstwa. Mikołaj Nowak formalnie dołączył do firmy w 1997 r. i skupił się na analizach finansowych i organizacyjnych, a jego brat Łukasz zajął się bardziej techniczną stroną działalności. Podział obowiązków wynikał z ich naturalnych zainteresowań oraz predyspozycji i przyczynił się do harmonijnego współzarządzania firmą. Przekazywanie odpowiedzialności odbywało się stopniowo, a Janusz Nowak wspierał decyzje synów, pozostając jednocześnie mentorem. Formalne przekazanie udziałów było symbolicznym momentem, który ugruntował ich pozycję jako pełnoprawnych właścicieli, choć już wcześniej podejmowali kluczowe decyzje dotyczące rozwoju firmy. Ojciec nigdy nie blokował pomysłów swoich synów, co dodatkowo budowało ich pewność siebie i zaufanie do własnych kompetencji. W trakcie rozwoju przedsiębiorstwa bracia zatrudniali nowych pracowników, rozbudowywali strukturę organizacyjną i podejmowali decyzje inwestycyjne. Podkreślili, że sukcesja opierała się na zaufaniu i gotowości obu stron. Mikołaj Nowak wskazał jednak, że brak formalnego planu sukcesji utrudniał niektóre decyzje i mógł prowadzić do problemów, co stanowi cenną lekcję dla innych firm rodzinnych. Podkreślił również, że dzisiejsze młode pokolenie ma więcej możliwości rozwoju poza firmami rodzinnymi. Współczesne wyzwania rynkowe są bardziej złożone, co sprawia, że prowadzenie firmy wymaga większej elastyczności i umiejętności zarządzania ryzykiem. Zwrócił także uwagę, że sukcesja powinna być dobrze przemyślana i zaplanowana, ponieważ spontaniczne podejście, choć w przypadku firmy Poligrafia Janusz Nowak się powiodło, nie zawsze gwarantuje sukces.
Doskonałym podsumowaniem wydarzenia była refleksja Mikołaja Nowaka na temat zmieniającej się rzeczywistości – młodsze pokolenie częściej postrzega siebie jako obywateli świata, co może wpływać na ich decyzje dotyczące kariery. Dlatego firmy rodzinne muszą dostosowywać się do globalnych trendów i oferować młodym ludziom atrakcyjne perspektywy rozwoju, by skłonić ich do pozostania w rodzinnych biznesach.
Anna Naruszko
