Tegoroczna konferencja Złotego Gryfa, organizowana przez Polską Izbę Druku, wyraźnie wykraczała poza ramy tradycyjnego spotkania branżowego. Bezpieczeństwo państwa, odporność przedsiębiorstw, wojna asymetryczna, ochrona infrastruktury krytycznej, łańcuchy dostaw i edukacja – to wokół tych pojęć toczyła się debata, w której głos zabrali eksperci od geopolityki, obronności, zarządzania kryzysowego oraz przedstawiciele przemysłu. Konferencję zwieńczyła Gala Złotego Gryfa, podczas której przyznano nie tylko statuetki za najlepsze prace poligraficzne, ale także odznaczenia państwowe, wyróżnienia „Zasłużony dla Przemysłu Poligraficznego” oraz pasowano nowych członków Polskiego Bractwa Kawalerów Gutenberga.
Bezpieczeństwo to nie tylko domena państwa
Jednym z ważniejszych akcentów konferencji było wystąpienie poświęcone obronie cywilnej i przygotowaniu społeczeństwa na kryzys. Jak podkreślano, bezpieczeństwo – choć konstytucyjnie gwarantowane – nie jest wyłącznie odpowiedzialnością państwa. W warunkach zagrożenia państwo wprowadza stany nadzwyczajne, ograniczenia przemieszczania się, reglamentację surowców czy militaryzację wybranych zakładów. Szczególną uwagę zwrócono na złudne przekonanie, że w sytuacji zagrożenia wystarczy „wsiąść do samochodu i wyjechać”. W scenariuszu kryzysowym mogą nastąpić zamknięcia granic, braki paliwa, udział wojska w logistyce i reglamentacji. Bezpieczniej jest przetrwać pierwszy krytyczny okres w znanym otoczeniu – z przygotowanymi zapasami, planem działania i współpracą lokalnej społeczności. Panel poświęcony geopolityce i bezpieczeństwu narodowemu unaocznił, że wojna nie musi mieć dziś charakteru klasycznego konfliktu militarnego. Działania dywersyjne, sabotaż, podpalenia, cyberataki, dezinformacja – to elementy tzw. wojny asymetrycznej, która w wielu aspektach już trwa. Firmy – także poligraficzne – mogą stać się jej celem. Zwracano uwagę, że zagrożenie nie dotyczy wyłącznie regionów przygranicznych. Analizy pokazują, że liczba aktów sabotażu i dywersji w Europie rozkłada się równomiernie, a takie działania często realizowane są przez tzw. agentów jednorazowych, rekrutowanych przez media społecznościowe, głównie komunikatory. To osoby młode, nierzadko z doświadczeniem kryminalnym, działające wewnątrz organizacji. Stąd ogromna rola procedur rekrutacyjnych, monitorowania outsourcingu, szkoleń dla pracowników oraz budowania świadomości zagrożeń. Bezpieczeństwo nie kończy się bowiem na bramie zakładu.
Poligrafia jako element infrastruktury krytycznej
W sytuacji kryzysowej, braku internetu, energii czy nowoczesnych kanałów komunikacji, to właśnie drukarnie mogą stać się kluczowym nośnikiem informacji dla społeczeństwa – poprzez ulotki, komunikaty, instrukcje, obwieszczenia. Doświadczenia ostatnich lat, takie jak pandemia czy kryzysy z dostępem podłoży drukowych były wyraźnym sygnałem, że firmy muszą budować własną odporność. Obejmuje to m.in. niezależne źródła energii, alternatywne systemy komunikacji, zapasy materiałowe, procedury awaryjne czy szkolenia pracowników na wypadek sytuacji kryzysowych. Podkreślano, że brak przygotowania jednego ogniwa może sparaliżować cały system. Ważnym wątkiem była także odporność łańcuchów dostaw. W nowej rzeczywistości zakupy przestają być wyłącznie narzędziem optymalizacji kosztów. Stają się fundamentem bezpieczeństwa operacyjnego firmy. To właśnie w dziale zakupów powinno się lokować odpowiedzialność za analizę ryzyka, dywersyfikację dostawców i przygotowanie dostaw alternatywnych. Przywołano konkretne przykłady z zagranicy, gdzie po pożarach i katastrofach tylko firmy posiadające wcześniej zweryfikowanych alternatywnych dostawców były w stanie wznowić produkcję w ciągu kilku dni. Te, które tego nie zrobiły, znikały z rynku. Obraz makroekonomiczny został dopełniony przez ekspertów Banku Pekao, którzy przedstawili także analizę sektorową.
Między imitacją a rozumowaniem: gdzie naprawdę jest granica inteligencji?
Niekwestionowaną gwiazdą wydarzenia był prof. Andrzej Dragan, który przedstawił fascynującą analizę współczesnych modeli językowych, pokazując, jak bardzo wykraczają one poza prostą imitację ludzkich wypowiedzi. Podkreślił, że choć modele uczą się na tekstach, potrafią rozwiązywać zagadki, łączyć fakty i uzupełniać brakujące dane w sposób, który sugeruje istnienie mechanizmów zbliżonych do rozumowania. Badacz zilustrował to szeregiem przykładów: od logicznych łamigłówek po zadania wymagające intuicji fizycznej czy interpretacji nieistniejących słów. Prof. Dragan zwrócił uwagę, że kluczową kompetencją modeli nie jest kopiowanie informacji, lecz dostrzeganie analogii, co jest fundamentem ludzkiej inteligencji. To ona pozwala systemom radzić sobie z nowymi problemami, nawet jeśli nie widziały ich w danych treningowych. Jednocześnie podkreślił ograniczenia tych technologii: modele potrafią rozwiązać złożone zadania matematyczne, ale „potknąć się” na prostej zagadce logicznej. W konkluzji prof. Dragan zaznaczył, że rozwój AI zrywa z tradycyjnym podejściem do programowania. Zamiast ręcznie projektowanych algorytmów mamy systemy, których działania do końca nie rozumiemy – podobnie jak w naturze rozumiemy mechanizmy ewolucji, lecz nie potrafimy odtworzyć sposobu działania pojedynczej komórki. To właśnie ta zdolność do przekraczania naszych ograniczeń poznawczych czyni obecną rewolucję technologiczną tak przełomową.
Gala Złotego Gryfa
Zwieńczeniem konferencji Złotego Gryfa była Gala, podczas której przyznano statuetki w 15 kategoriach. Poniżej publikujemy listę laureatów w każdej z nich:
– Produkt jednobarwny w oprawie prostej: Drukarnia POZKAL Sp. z o.o. – „Książka, którą powinni przeczytać wszyscy, których kochasz i niektórzy, których nie kochasz” (drukarnia odebrała również Diamentowego Gryfa za trzykrotne wyróżnienie w danej kategorii).
– Produkt wielobarwny w oprawie prostej: Zakład Poligraficzny NORMEX Iwona Morawczyńska – „Kocyki w obiegu rzeczy”
– Produkt jednobarwny w oprawie złożonej: EDICA Sp. z o.o. – „Ziemia obiecana”
– Produkt wielobarwny w oprawie złożonej: EDICA Sp. z o.o. – „Pępek”
– Czasopismo: Industry Publisher Sp. z o.o. – „Napędy i Sterowanie”
– Kalendarz: Usługi Poligraficzno-Reklamowe PASJA Jacek Stencel – „Wehikuł Czasu”
– Produkt z zastosowaniem efektów specjalnych: Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych SA – Walor testowy „Łąka”
– Opakowanie z nadrukiem z tektury litej: MMP Neupack Polska Sp. z o.o. – Praliny Raffaello & Praliny Mon Cheri
– Opakowanie z nadrukiem z tektury falistej: P/mint Sp. z o.o. – Wydawnictwo Mac Edukacja
– Opakowania giętkie z nadrukiem: CDM Sp. z o.o. – Fruit Club Candy Paradise
– Etykieta: ex aequo: PPU Comex Sp. z o.o. – „Joint Collagen” oraz Natalii Sp. z o.o. – Seria na wina „Łemkowska Dolina”
– Zielony Gryf: Chespa Sp. z o.o. – Torebka papierowa „Daj im szansę” E. Wedel
– Uczniowski Gryf: Zespół Szkół Zawodowych nr 6 im. Joachima Lelewela w Poznaniu – Martyna Ostrowska + opiekun Michał Wójcik
– Studencki Gryf: Politechnika Łódzka – Centrum Papiernictwa i Poligrafii – Maria Potempa + opiekun dr hab. inż. Svitlana Khadzhynova, prof. Politechniki Łódzkiej
– Gryf Belferski: Politechnika Warszawska, Zakład Technologii Poligraficznych – dr inż. Katarzyna Piłczyńska
Uroczysta Gala Złotego Gryfa była nie tylko okazją do wręczenia konkursowych statuetek, ale także momentem uhonorowania osób, które od lat kształtują polski rynek poligraficzny oraz wspierają jego rozwój w wymiarach społecznym, edukacyjnym i gospodarczym. Za zasługi w działalności społecznej oraz wkład w rozwój poligrafii przyznano odznaczenia państwowe. Złoty Krzyż Zasługi wręczał Piotr Głowacki, doradca Prezydenta RP, a otrzymali go: Włodzimierz Olejniczak (Pałucka Drukarnia Opakowań), ks. Leszek Skorupa (Drukarnia „Jedność”) oraz Marek Waliszak (Opinion). Srebrnym Krzyżem Zasługi odznaczone zostały Aleksandra Grynkiewicz (PWPW) oraz Katarzyna Rybicka (Walstead CE). Tytuły „Zasłużony dla Polskiej Poligrafii”, które wręczał Jacek Kuśmierczyk, otrzymali: Artur Balicki (Abedik), Karol Juraszczyk (Technikum nr 18 w Zespole Szkół Poligraficzno-Mechanicznych w Katowicach), Bogusław Meszkes („Grafpol”), prof. Konrad Olejnik (Politechnika Łódzka), Mirosław Pawliński („Świat Poligrafii Professional”), Leszek Wojtczuk (Drukarnia WL Leszek Wojtczuk) oraz Andrzej Zecer (AZ-Color).
Szczególnym momentem wieczoru była również intronizacja nowych członków Polskiego Bractwa Kawalerów Gutenberga. W poczet Dam i Kawalerów Bractwa włączeni zostali: Agnieszka Clarey, Marta Półtorak, Andrzej Bogucki, prof. Tomasz Chmielewski, Piotr Góral, Andreas Blaschke, Murat Demir, Roland Henn, David István oraz György Kovács. Był to gest uznania dla osób, które swoją postawą, działalnością i dorobkiem wzmacniają rangę poligrafii w Polsce i w Europie. AN