21 listopada 2025 r. opolski Zespół Szkół Zawodowych im. Stanisława Staszica zapisał się w historii. Tego dnia odbyła się w nim oficjalna inauguracja działalności pierwszego polskiego Branżowego Centrum Umiejętności skierowanego do sektora poligraficznego. Wspólny wysiłek dyrekcji szkoły, miejskiego samorządu oraz Polskiej Izby Druku – wspartych przez sutą dotację Unii Europejskiej – pozwoliły uruchomić projekt edukacyjny, który stawia sobie za cel praktyczne kształcenie młodego narybku poligraficznego, jak również podnoszenie kwalifikacji zawodowych dorosłych specjalistów w dziedzinie prepressu, druku i introligatorstwa.
Na uroczystą inaugurację nowej placówki edukacyjnej, położonej malowniczo tuż nad Odrą, zjechali się licznie oficjele państwowi, branżowi, reprezentanci sektora poligraficznego i naukowego, a także przedstawiciele mediów. Zgromadzonych przywitała Ewa Michalska, dyrektorka Zespołu Szkół Zawodowych im. S. Staszica: Otwieramy branżowe centrum umiejętności w dziedzinie poligrafii, introligatorstwa i druku – jedyne takie centrum działające na terenie naszego kraju, z bogatą ofertą szkoleń dla uczniów, młodzieży, studentów i dorosłych.
Jak słowo ciałem się stało
W lutym 2024 r. branżę poligraficzną obiegła wiadomość, że konglomerat miasta Opole, ZSZ im. Stanisława Staszica, Parku Naukowo-Technologicznego w Opolu oraz PID w roli partnera branżowego projektu – po niespełna roku dyskusji i planowania – wygrał konkurs na utworzenie Branżowego Centrum Umiejętności w dziedzinie poligrafii, introligatorstwa i opakowań. BCU to nowość w systemie polskiej oświaty; centra mają pełnić funkcję zaawansowanych technologicznie ośrodków kształcenia, szkolenia i egzaminowania w danej branży.
Wartość zaaprobowanego projektu opolskiego BCU, realizowanego w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) oraz współfinansowanego przez Unię Europejską kwotą 11 mln zł pochodzących ze środków programu NextGenerationEU, wyceniono na niespełna 13 mln złotych (różnicę między wartością a dotacją UE miały pokryć władze Opola). Od początku zakładano, że Branżowe Centrum Umiejętności – już drugie w Opolu (po motoryzacyjnym) – będzie nową miejską placówką systemu oświaty, przestrzenią współpracy sektora biznesu z edukacją zawodową oraz samorządem.
W ramach projektu zaplanowano stworzenie nowoczesnej bazy dydaktycznej w nowo wyremontowanych i zaadaptowanych pod potrzeby placówki pracowniach, w których na najnowocześniejszym wyposażeniu odbywać się będzie atrakcyjny program szkoleń w dziedzinie poligrafii i introligatorstwa, w szczególności nauka zawodu drukarza offsetowego oraz operatora procesów introligatorskich (z opcją rozszerzenia programu w przyszłości o zawód drukarza fleksograficznego). Aby umożliwić uczestnictwo w kursach osobom niepełnosprawnym, zapadła decyzja o dobudowaniu do szkoły specjalnej windy zapewniającej dostęp na każdą kondygnację BCU, a także wyposażenie sal lekcyjnych w pętle indukcyjne z myślą o osobach niedosłyszących.
Prace remontowe i adaptacyjne przy ulicy Struga 16A rozpoczęły się pod koniec stycznia bieżącego roku. Już niespełna pół roku później w opolskim Ratuszu uroczyście ogłoszono start projektu, zaś w czerwcu zakończono modernizację sal lekcyjnych. Centrum zostało wyposażone w specjalistyczny sprzęt, co ma pozwolić na prowadzenie zajęć w warunkach zbliżonych do rzeczywistych procesów produkcyjnych. Już w sierpniu rozpoczęły się pierwsze szkolenia, które mają potrwać do czerwca przyszłego roku. Według zapowiedzi organizatorów do końca czerwca 2026 r. szkolenia opolskim BCU może ukończyć ponad trzysta osób.
Wstęga przecięta, czas na naukę
Podczas uroczystej inauguracji w szkolne mury zawitali m.in. prezydent Opola Arkadiusz Wiśniewski, wicemarszałek województwa opolskiego Zbigniew Kubalańca, opolska kurator oświaty Joanna Raźniewska, przewodnicząca Rady Miasta Opola Barbara Kamińska oraz prezes zarządu Parku Naukowo-Technologicznego Jarosław Mamala. Branżę poligraficzną reprezentowali prezes Polskiej Izby Druku Jacek Kuśmierczyk oraz prezes Polskiej Izby Fleksografów Edyta Bednarska. To właśnie Polska Izba Druku odpowiadała w tym projekcie za przygotowanie i aktualizację programów szkoleniowych. PID ma od tej pory dbać o to, by kursy były zgodne z bieżącymi trendami technologicznymi i potrzebami rynku pracy. Będzie również nadzorować proces certyfikacji, umożliwiając uczestnikom uzyskanie oficjalnych certyfikatów PID potwierdzających kwalifikacje zawodowe zgodnie ze standardami europejskimi.
Nie jest prawdą, że poligrafia odeszła w przeszłość wraz z drukowaną prasą – to zawód mający przyszłość. Wartość światowego rynku poligraficznego to 2 bln dolarów, z zatrudnieniem liczonym w milionach. To się nie zmieni, zwłaszcza że w branży poligraficznej powstają nowe obszary kompetencji, by wymienić tylko elektronikę drukowaną czy druk 3D – podkreślał w swoim wystąpieniu Jacek Kuśmierczyk, prezes PID.
Po części oficjalnej goście zostali zaproszeni do zwiedzania sal lekcyjnych nowego Branżowego Centrum Umiejętności. Zwyczajowego przecięcia wstęgi dokonali dyrektorka szkoły Ewa Michalska, prezydent Opola Arkadiusz Wiśniewski, prezes zarządu Parku Naukowo-Technologicznego Jarosław Mamala oraz prezes PID Jacek Kuśmierczyk.
Spotkanie w Opolu zakończyły dwa tematyczne wystąpienia: prelekcje Krzysztofa Pindrala na temat rozwiązań AI w druku offsetowym, a także Katarzyny Rybickiej, członkini zarządu firmy Walstead CE, na temat filozofii innowacyjności 5.0 we współczesnym środowisku poligraficznym.
Szeroki program edukacyjny
Oferta edukacyjna opolskiego BCU obejmuje praktyczną naukę w kluczowych specjalizacjach poligraficznych, kursy kwalifikacyjne i doszkalające dla dorosłych, certyfikowane programy realizowane we współpracy z Polską Izbą Druku, a także warsztaty metodyczne dla nauczycieli i instruktorów praktycznej nauki zawodu. Uczestnicy kursów zyskają wiedzę m.in. dotyczącą wytwarzania opraw miękkich ze zdobieniem brzegów, przygotowania materiałów do druku offsetowego, symulowanej obsługi maszyny arkuszowej offsetowej, zarządzania barwą w procesie drukowania, drukowania na maszynach cyfrowych w drukarni cyfrowej (oferta dla uczniów i dorosłych), a także przygotowania plików do druku z wykorzystaniem oprogramowania DTP oraz obsługi systemów CTP i przygotowania płyt do druku offsetowego (tylko dla dorosłych). Szkolenia, prowadzone przez doświadczonych praktyków branży, odbywają się w nowoczesnych laboratoriach dydaktycznych wyposażonych w zaawansowane technologie drukarskie i introligatorskie. Uczestnicy zdobędą praktyczne umiejętności w warunkach zbliżonych do rzeczywistej produkcji, co pozwoli im płynnie wejść na rynek prac – podkreślała w trakcie uroczystości otwarcia dyrektor Michalska.
Wszystkie szkolenia organizowane w ramach Branżowego Centrum Umiejętności są całkowicie bezpłatne. Uczestnicy otrzymują wyżywienie, a także zwrot kosztów noclegu zgodnie z obowiązującymi zasadami projektu. Zajęcia odbywają się w sześciu salach: zarządzania barwą i standaryzacji druku; wydruków wielkoformatowych; wydruków cyfrowych; introligatorstwa; DTP i obróbki cyfrowej; technik druku.
Feta związana z otwarciem pierwszego poligraficznego BCU już za nami. Opolska placówka, dzięki zbiorowemu wysiłkowi wielu zaangażowanych osób, jest doskonale przygotowana do świadczenia edukacyjnych usług: dostarczania wiedzy i rozwijania praktycznych umiejętności młodzieży i dorosłych. Czas pokaże, czy ten godny pochwały eksperyment przyniesie spodziewane owoce. Będziemy śledzić jego działalność. Tymczasem trzymamy kciuki za jego powodzenie.
Tomasz Krawczak
