Przyszłoœć Gazetowych systemów CtP
6 gru 2016 14:42

Choć w Polsce naœwietlarki CtP w drukarni gazetowej sš nadal rzadkoœciš (1 już pracuje, 2 kolejne sš planowane), to jednak dostawcy takich rozwišzań uważajš rynek gazetowy za bardzo obiecujšcy. Dowodem tego może być mnogoœć systemów pokazywanych przy okazji corocznych targów IFRA Đ w 2002 roku urzšdzenia CtP oferowały tam nawet firmy takie jak Creo czy LŸscher, znane dotychczas raczej z systemów akcydensowych. Tuż obok niemiecki basysPrint przekonywał do zalet CtcP Đ naœwietlania płyt analogowych w urzšdzeniu cyfrowym. Jak widać, gazety majš w czym wybierać. Podjęcie decyzji o inwestycji w tego rodzaju system nie jest jednak proste Đ i to nawet nie z powodu tej różnorodnoœci wyboru. System CtP w drukarni gazetowej jest o wiele bardziej skomplikowany (i droższy) niż w drukarni akcydensowej. Wymagania co do wydajnoœci i niezawodnoœci, koniecznoœć integracji z wydawnictwem prasowym Đ gdzie cały cykl produkcyjny trwa raptem parę godzin, a nie parę dni jak w przypadku akcydensów Đ i nietypowe formaty płyt powodujš, że urzšdzenia CtP dla gazet sš zwykle unikatowymi, specjalizowanymi maszynami. Innym utrudnieniem jest to, że efektywne wdrożenie systemu CtP w drukarni gazetowej wymaga wielu dodatkowych elementów Đ choćby zautomatyzowanego odbioru naœwietlonych i wywołanych płyt, wychodzšcych z maszyny w dwudziestosekundowych odstępach. Najwięcej jednak problemów sprawia organizacja: w pełni cyfrowy system produkcyjny, często z transmisjš danych, to zwykle duży skok jakoœciowy dla wydawnictwa; wiadomo, że w przypadku gazety musi to oznaczać mozolne wdrożenie i pracę równolegle z obecnym rozwišzaniem. Œwiadomie nie wspominam o najczęœciej podejmowanym temacie, jakim sš koszty materiałów eksploatacyjnych. Gazety kupujš je po bardzo atrakcyjnych cenach (dzięki hurtowym iloœciom), a więc płyty cyfrowe Đ coraz tańsze, ale nadal znaczšco droższe od analogowych Đ czasami nie obniżajš kosztów przygotowania druku. Stšd próba przekonania rynku do cyfrowego naœwietlania płyt analogowych, wcišż jednak daleka od doskonałoœci. Nie da się oczywiœcie ukryć, że płyty (i filmy) sš najbardziej znaczšcš pozycjš w koszcie eksploatacji systemu Đ zarówno analogowego, jak i cyfrowego. Nawet jeœli weŸmiemy pod uwagę instalację dwu naœwietlarek CtP, to i tak koszt płyt cyfrowych w cišgu 2 lat eksploatacji będzie porównywalny z kosztem inwestycji w urzšdzenia. Nic dziwnego, że w tej sytuacji decyzje o wdrożeniu sš podejmowane bardzo ostrożnie i najczęœciej wtedy, gdy już nie można inaczej zmodernizować dotychczas posiadanej przygotowalni. Korzyœci z instalacji systemu CtP w gazecie to przede wszystkim czas. Typowy system o wydajnoœci 150 płyt/h naœwietli komplet płyt do 64-stronicowego wydania gazety w czasie krótszym niż półtorej godziny. Niemal natychmiast po zamknięciu numeru można rozpoczšć już drukowanie Đ jeœli w chwili zamknięcia wysyła się do drukarni ostatnie cztery strony, to 10-16 płyt (pozostałych do naœwietlenia) otrzymamy po pięciu minutach. Oznacza to możliwoœć opóŸnienia zamykania numeru do ostatniej chwili, co zwiększa atrakcyjnoœć gazety dla czytelników (i reklamodawców). Eliminujšc większoœć pracy ręcznej zmniejszamy także możliwoœć popełnienia błędów Đ tym bardziej, że wiele informacji sterujšcych naœwietlaniem płyt można od razu przekazać do systemu sterowania maszynami drukujšcymi, co dodatkowo przyspieszy rozruch. Mniejsze straty makulatury przy rozruchu to także mniejsze koszty produkcji. Dalszš konsekwencjš jest ułatwienie dystrybucji i w efekcie rozluŸnienie bardzo restrykcyjnych harmonogramów produkcji, które czasami powodujš nieobecnoœć danego tytułu w kioskach. Niemal każdy wydawca gazet odnotował w roku 2002 znaczšcy spadek wpływów z reklamy (w Polsce œrednio o 15% w porównaniu z rokiem 2001, który i tak nie był najlepszy). Dlatego też inwestycja w skomplikowany system naœwietlania płyt Đ który jedynie poœrednio wpływa na zyskownoœć firmy Đ nie jest zwykle priorytetem. W innych krajach Europy jest nieco lepiej: tradycyjnie największy przyrost instalacji notuje się we Włoszech i w Hiszpanii, a następnie w Skandynawii. Typowym klientem sš tam drukarnie gazetowe pracujšce na potrzeby jednego wydawcy bšdŸ należšce do koncernów prasowych. Dla nich istotne sš elastycznoœć pracy systemu i kompleksowe oszczędnoœci (na poziomie całej firmy, a nie samej przygotowalni). Usługowe naœwietlanie płyt dla gazet jest tylko teoriš Đ względy technologiczne (bezpieczeństwo produkcji, reżim czasowy) i niezbędna dyspozycyjnoœć eliminujš w praktyce tę drogę przygotowania gazety do druku. W rezultacie drukarnie gazetowe, które dziœ naœwietlajš nie więcej niż 100-150 płyt dziennie, w praktyce rzadko mogš korzystać z takiej technologii z przyczyn czysto ekonomicznych. Warto też zauważyć, że pod względem gazetowych systemów CtP Europa jest najbardziej zaawansowanym technologicznie kontynentem: pracuje tu ponad 75% wszystkich urzšdzeń, a sš takie kraje (np. Belgia), gdzie 100% gazet korzysta z płyt cyfrowych. Co ciekawe, największe dzienniki niekoniecznie korzystajš z technologii CtP Đ jednak w Europie Zachodniej już od dłuższego czasu nie instaluje się nowych naœwietlarek filmów w drukarniach gazetowych... Technologia gazetowych systemów CtP Większoœć drukarń inwestujšcych w systemy CtP ma tylko jednš maszynę drukujšcš; co za tym idzie Đ potrzebny jest wyłšcznie jeden format płyt. Bardzo trudno jest znaleŸć naœwietlarkę, która może naœwietlać kilka formatów płyt bez koniecznoœci kłopotliwej wymiany podajnika Đ sš nawet takie, gdzie zmiana naœwietlanego formatu wišże się ze zniszczeniem jednej płyty! Pokazuje to, że systemy CtP dla gazet sš bardzo specyficzne i często projektowane pod kštem okreœlonego użytkownika (np. w starszych naœwietlarkach Agfa Polaris stół był wykonywany wg szczegółowej specyfikacji dla okreœlonej maszyny drukujšcej). Wydawcy muszš i to wzišć pod uwagę Đ dziœ coraz częœciej oczekuje się od drukarni gazetowej, aby wykonywała także niektóre prace akcydensowe (dodatkowe zyski!), co sprawia, że okreœlenie pożšdanej specyfikacji systemu CtP jest jeszcze trudniejsze. Drukarnie gazetowe zwykle korzystajš z płyt analogowych przeznaczonych do drukowania œrednich i wysokich nakładów, często sš to płyty negatywowe (szybsze naœwietlanie). Systemy naœwietlania cyfrowego płyt analogowych mogš naœwietlać także płyty negatywowe Đ ale nie należy się spodziewać, że zrobiš to szybciej niż w kopioramie. Jeœli więc powodem inwestycji w CtP jest koniecznoœć skrócenia czasu przygotowania do druku, musimy zdecydować się na jeden z trzech typów płyt cyfrowych. Systemy gazetowych naœwietlarek płyt posługujš się obecnie głównie laserami œwiatła widzialnego; coraz częœciej jest to laser fioletowy o mocy 30 mW. Sš to z reguły urzšdzenia z płaskim łożem, najlepiej nadajšce się do automatyzacji. W takich urzšdzeniach stosuje się płyty uczulone na œwiatło widzialne Đ z uwagi na automatyczne podawanie i wywoływanie nie trzeba jednak instalować całego systemu w ciemni ani stosować instalacji dwupomieszczeniowych. W przypadku systemów z laserami podczerwonymi (relatywnie rzadko spotykanymi) nie ma w ogóle ograniczeń, jeœli chodzi o oœwietlenie. Wszystko to sprawia, że bardzo często gazetowe systemy CtP stojš po prostu w wydzielonym boksie obok maszyny drukujšcej. Najszerzej stosowanymi płytami w systemach gazetowych sš płyty fotopolimerowe. Pomimo doœć kłopotliwej obróbki majš one wysokš wytrzymałoœć i po wypaleniu można z nich drukować bardzo wysokie nakłady. Dlatego też w dużych krajach Europy (Francja, W. Brytania, Niemcy, Hiszpania) jest to de facto standard. Nowe płyty fotopolimerowe uczulone w zakresie fioletu nie sš jeszcze zbyt rozpowszechnione, dlatego też w naœwietlarkach z laserem fioletowym zwykle używa się płyt halogenkowo-srebrowych. Zostały one spopularyzowane w Skandynawii, gdzie nakłady sš niższe; istotnym czynnikiem była także możliwoœć całkowitej utylizacji odpadów i œcieków (wywoływarki do płyt srebrowych pracujš w obiegu zamkniętym, a œcieki zawierajš nawet do 10 mg/l srebra metalicznego Đ łatwiejszego do odzysku niż ze œcieków fotograficznych). Płyty termoczułe sš najnowszym rozwišzaniem w gazetowych systemach CtP, jednak ich stosunkowo niska czułoœć powoduje, że w niewielu sytuacjach udaje się osišgnšć wydajnoœć takš jak przy płytach œwiatłoczułych. Mówišc o wydajnoœci Đ a więc o parametrze, który istotnie odróżnia gazetowe systemy CtP od systemów akcydensowych Đ należy pamiętać, że producenci podajš często wartoœci maksymalne lub odnoszšce się do okreœlonych formatów płyt, niekoniecznie tych, których potrzebujš ich klienci. Warto więc prosić o precyzyjne skalkulowanie takich danych dla okreœlonego trybu pracy i formatu. Wydajnoœć wyliczona w ten sposób nadal jest teoretyczna, ponieważ istotnym czynnikiem jest konfiguracja całej linii produkcyjnej. W szczególnoœci automatyczne systemy transportu, zaginania i perforacji płyt Đ często stosowane wraz z CtP w drukarniach gazetowych Đ powodujš, że rzeczywista wydajnoœć produkcji płyt jest bardzo bliska tej wartoœci. Koniecznoœć ręcznego przenoszenia płyt do skanera lub zaginarki może znaczšco zmniejszyć liczbę płyt gotowych w cišgu godziny. Polskie perspektywy Mamy w kraju kilku liczšcych się wydawców prasowych, z czego trzej (Agora, Orkla, Polskapresse) sš firmami dużymi nawet w skali Europy; czwarta firma Đ Axel Springer Đ od dłuższego czasu planuje stworzenie kolejnego ogólnopolskiego dziennika. Dlaczego zatem od ponad dwóch lat w Polsce nie zainstalowano kolejnych urzšdzeń CtP w drukarniach gazetowych? Jeœli przykładać europejskie miary do polskich warunków (np. œrednie zużycie 20 000 m2 płyt rocznie na jednš naœwietlarkę), powinno pracować u nas od 15 do 20 systemów CtP, zainstalowanych w ok. 10 drukarniach prasowych. Dlaczego więc jest ich mniej? Z całš pewnoœciš podstawowym powodem jest ekonomia Đ zwłaszcza fakt, że nakłady inwestycyjne poniesione na dotychczasowe przygotowalnie jeszcze się nie zwróciły. Ponieważ jednak w Polsce zdecydowana większoœć naœwietlarek filmów używanych w gazetach ma od 3 do 5 lat, należy się spodziewać, że w cišgu najbliższych kilkunastu miesięcy trzeba będzie je zastšpić nowoczeœniejszymi urzšdzeniami Đ i zapewne częœć z nich ustšpi miejsca naœwietlarkom płyt. Spadek nakładów gazet i spadek liczby reklam obserwowany w ubiegłych latach powodujš, że wspomniane inwestycje sš cišgle przesuwane; towarzyszy temu tendencja do konsolidacji produkcji w mniejszej niż dotychczas liczbie drukarń. Paradoksalnie taka konsolidacja Đ prowadzšca do obniżenia kosztów Đ jest zarazem doskonałym powodem do zainwestowania w system CtP, ponieważ zwiększa liczbę płyt naœwietlanych w cišgu jednej doby i zaostrza wymagania harmonogramów produkcji. W tej sytuacji inwestycja wartoœci nawet 1 mln EUR (szacunkowy koszt linii produkcyjnej z dwiema naœwietlarkami o wydajnoœci 200 płyt/h, automatycznš liniš zaginania i perforowania oraz rozbudowanym cyfrowym systemem produkcyjnym) zaczyna być uzasadniona. Nie mamy szans szybkiego doœcignięcia Hiszpanii (ponad 50 naœwietlarek CtP w drukarniach gazetowych) czy Włoch (18 nowych systemów w roku 2001), jednak należy się spodziewać, że liczba podobnych urzšdzeń w Polsce będzie szybko rosnšć. Wspomniane wyżej 15-20 systemów to wielkoœć, której możemy spodziewać się za 2-3 lata Đ zakładajšc, że do tego czasu wydawnictwa prasowe będš sobie radzić nie gorzej niż dziœ. Będzie to oczywiœcie zwišzane z wymianš starych linii produkcyjnych, ale innym czynnikiem może być konkurencja (zarówno wewnętrzna, jak i zewnętrzna). Z pewnoœciš reklamodawcy pójdš do tego wydawnictwa, które zapewni im lepszš jakoœć reklam i łatwiejsze dotarcie do odbiorcy, a wprowadzenie systemu CtP do drukarni gazetowej może takie zmiany zapewnić. Nawet wobec spadku czytelnictwa prasy polski rynek (ponad 38 milionów obywateli) jest cišgle atrakcyjny dla wydawców; nic nie wskazuje, żeby sytuacja uległa zmianie w cišgu najbliższych lat Đ a więc możemy być pewni, że w niezbyt długiej perspektywie Polska dostosuje się do europejskich wskaŸników.

error: Kopiowanie zabronione!
cript>