Technologie CtP dziœ i jutroczęœć I
6 gru 2016 14:42

Systemy bezpoœredniego naœwietlania form drukowych sš dziœ jednš z najnowoczeœniejszych technologii stosowanych w poligrafii. W dalszym cišgu jednak sš to rozwišzania znajdujšce się w doœć wczesnej fazie rozwoju. Poniższy tekst ma opisać stan obecny tej technologii, jak też zastanowić się nad jej przyszłoœciš oraz wpływem systemów CtP na rynek poligraficzny. Rozwój rynku CtP Rozwój technologii CtP w nierozerwalny sposób łšczy się z rozwojem rynku urzšdzeń CtP. Pierwsze systemy bezpoœredniego naœwietlania form pojawiły się w połowie lat 90. XX wieku i poczštkowo były traktowane bardziej jako dowód możliwoœci technicznych niż rzeczywiœcie przydatne narzędzie. Pomimo tych trudnych poczštków wielu producentów systemów poligraficznych zauważyło potencjalne zalety takich systemów i rozpoczęło ich produkcję pomimo znikomego zainteresowania ówczesnego rynku. Systemy naœwietlania form drukowych sš sprzętem instalowanym w drukarni Đ jako uzupełnienie (bšdŸ zamiennik) tradycyjnego cišgu technologicznego. Tłumaczy to słabš poczštkowo reakcję rynku: drukarze sš z natury konserwatywni i obawiajš się gwałtownej zmiany technologii produkcji, tym bardziej, że w przypadku CtP oznacza to również całkowitš zmianę systemu pracy przygotowalni. Nie należy się zatem dziwić, że na tysięcznš instalację CtP (w skali œwiata!) musieliœmy czekać ponad trzy lata. Rozwój rynku CtP oznaczał jednoczeœnie powolnš rezygnację z efektów pierwszej rewolucji poligraficznej lat 80., tzn. wyjœcia przygotowalni z drukarni, które nastšpiło w wyniku rozpowszechnienia systemów DTP. Obecnie coraz częœciej zdarza się, iż drukarnia znów œwiadczy kompleksowe usługi, od projektu aż do dystrybucji gotowego produktu. Wišże się to z walkš o opanowanie rynku, ale także z faktem ăucieczki do przoduÓ, a więc ponoszeniem ryzyka w nadziei na wywalczenie sobie korzystniejszej pozycji wobec konkurencji. W takich właœnie warunkach nastšpiła duża dynamizacja rynku CtP Đ częœciowo jako nowoczesnej technologii przydatnej w tworzeniu odpowiedniego obrazu firmy, ale także jako sposobu na skrócenie cyklu produkcyjnego i zapewnienie większej kontroli nad jego efektami. Obecnie jest to jeden z najbardziej dynamicznych segmentów poligrafii, interesujšcy zarówno duże, jak i małe firmy. Mamy więc zarówno systemy naœwietlania form ukierunkowane wyraŸnie na niskie nakłady i małe formaty, jak też i takie, które można efektywnie wykorzystywać tylko w wysokonakładowej produkcji. Rynek ten uległ już wtórnej fragmentacji: zaczęły się pojawiać rozwišzania niszowe, przeznaczone dla bardzo specyficznych celów (np. naœwietlanie form do drukowania gazet bšdŸ dla fleksografii). W chwili obecnej (stan na marzec 2001) na œwiecie pracuje ponad 6500 systemów CtP różnych typów. W Polsce do maja 2001 włšcznie zainstalowano (bšdŸ zakontraktowano do instalacji w I połowie roku 2001) 27 naœwietlarek form drukowych Đ tzn. o 10 więcej niż pracowało w Polsce w grudniu 2000. Ten dynamiczny wzrost, mimo iż dokonuje się z pewnym opóŸnieniem w stosunku do œwiata, doskonale odzwierciedla rynkowy potencjał takich systemów. OpóŸnienie ilustruje chociażby fakt, że w Hiszpanii pracuje dziœ 240 systemów CtP, z czego ponad 1/3 to instalacje pochodzšce z roku 2000. Wynika z tego, że nasz rynek nadal jest wystarczajšco głęboki, aby nie dał się łatwo zmonopolizować przez jedno rozwišzanie. Rynek CtP Đ podział terytorialny Dwa kontynenty Đ Europa i Ameryka Płn. Đ zdominowały jak dotychczas œwiatowy rynek CtP. Zaledwie 15% naœwietlarek form zainstalowano poza tymi terytoriami (stan na koniec roku 2000). Na dodatek Europa wysuwa się w tym wyœcigu na czoło Đ pracuje tu blisko połowa zainstalowanych na œwiecie systemów CtP. Wielu analityków tłumaczy to wielkim zróżnicowaniem kulturowym, co powoduje duże rozdrobnienie rynku poligraficznego i w konsekwencji większe nasycenie urzšdzeniami niż w Ameryce, gdzie przeciętne nakłady prac sš większe, a zakres dystrybucji znacznie szerszy. Z drugiej strony księgarnie internetowe nie znajš granic; pamiętajmy także, że język angielski stał się nieformalnym językiem ogólnoœwiatowym; dodatkowo, w warunkach swobodnej wymiany towarów i usług w UE czy NAFTA, kryteria lokalizacji sš drugorzędne. Podstawowy element decyzyjny to czas i koszt realizacji zamówienia Đ i tutaj właœnie systemy CtP mogš zwiększyć konkurencyjnoœć firmy. Względnie szerokie rozpowszechnienie CtP w Europie jest moim zdaniem właœnie elementem walki o klienta, tym bardziej, że właœnie w Europie zaczęło się rozpowszechniać usługowe przygotowanie płyt w systemach CtP. Rynek CtP Đ podział wg formatów Formaty systemów CtP odzwierciedlajš formaty maszyn drukujšcych stosowanych do produkcji Đ w przeciwieństwie do naœwietlarek filmów, gdzie do dziœ jeszcze maszyny pełnoformatowe sš często wykorzystywane do oszczędnego (szybkiego) œwiecenia małych prac. W systemach CtP widać zdecydowanš przewagę urzšdzeń pełnoformatowych (B1) Đ stanowiš one 60% wszystkich zainstalowanych systemów (stan na koniec roku 2000). Półformat (B2) i wielki format (B0 lub większy) sš wyraŸnie mniej popularne Đ odpowiednio 16 i 9% instalacji (choć urzšdzenia wielkoformatowe sš dziœ obiektem największego zainteresowania). Naœwietlarki formatu B3 stanowiš absolutny margines Đ w praktyce najczęœciej w tym formacie stosuje się technologie alternatywne wobec metalowej płyty offsetowej: z jednej strony sš to płyty poliestrowe lub podobne rozwišzania o znacznie niższych kosztach inwestycji niż w przypadku naœwietlarki płyt metalowych, a z drugiej strony pojawia się bardzo silna konkurencja w postaci bezpoœredniego drukowania z danych cyfrowych. Ponad 10% zainstalowanych urzšdzeń CtP to maszyny przeznaczone specjalnie do naœwietlania płyt dla drukarń gazetowych. Sš one wyróżniane nie tylko ze względu na nietypowe formaty (ătabloidÓ, ăbroadsheetÓ, ăpanoramaÓ) wykorzystywane przez gazety, ale także dlatego, iż korzystajš zwykle z nietypowych płyt oraz sš maszynami o bardzo wysokiej automatyzacji (a zatem i wydajnoœci). Nie ma oczywiœcie powodów, by drukarnie gazetowe nie mogły w ogóle korzystać ze standardowych systemów CtP, jednak najczęœciej decydujš się one właœnie na ăniszoweÓ naœwietlarki idealnie dopasowane do ich profilu produkcji. W chwili obecnej największe zainteresowanie rynku budzš systemy dużego formatu (tj. B1, B0 i większe), stanowišce logiczny cišg technologiczny z nowoczesnymi maszynami takich formatów. Przy tych rozmiarach płyt ich bezpoœrednie naœwietlanie z danych cyfrowych jest korzystniejsze nie tylko ekonomicznie, ale i technologicznie, ponieważ eliminuje długotrwałe operacje ręcznego montażu i kopiowania; warto przy tym pamiętać, że wielkoformatowe maszyny drukujšce sš zazwyczaj stosowane także w celu uzyskania odpowiedniej wydajnoœci druku, a koszt systemu CtP w formacie B0 stanowi nie więcej niż 10% kosztów odpowiedniej maszyny. Sztuczne ograniczanie wydajnoœci maszyny poprzez stwarzanie ăwšskiego gardłaÓ w kopiarni jest oczywistym bezsensem. Rozwój technologii CtP Rozwój technologii CtP to w istocie historia rozwoju materiałów (tj. płyt lub ich odpowiedników), jak też systemów laserowych. Dzisiejsze systemy dalece odbiegajš od urzšdzeń prezentowanych po raz pierwszy w latach 1992-93. W chwili obecnej możemy już mówić o wykształceniu się pewnych standardów urzšdzeń naœwietlajšcych, przy czym bardzo często standardy takie sš wspólnym dziełem kilku firm. Dwóch pionierów CtP Đ firmy Creo i Gerber Đ stworzyło dwie najpowszechniej obecnie stosowane technologie: termicznš (naœwietlarki z bębnem zewnętrznym) i widzialnš (maszyny z bębnem wewnętrznym), i obie do dziœ rywalizujš ze sobš. Na razie stan rywalizacji jest mniej więcej remisowy: ok. 45% zainstalowanych maszyn korzysta z laserów œwiatła widzialnego, reszta (55%) z laserów podczerwonych (termicznych). Nadal jednak powstajš nowe technologie, które mogš poważnie zaburzyć ten obraz Đ o najważniejszych powiemy w dalszej częœci niniejszego tekstu. W cišgu ostatnich lat wielu producentów znikło z rynku; wœród nich były takie marki, jak choćby Gerber, Scitex (pierwsza firma produkujšca narzędzia dla cyfrowej przygotowalni) czy Linotype-Hell Đ firma z olbrzymimi tradycjami i markš będšcš dla klientów gwarancjš najwyższej jakoœci. Z drugiej strony jednak pojawiajš się nowe pomysły i firmy oferujšce całkowicie nowe produkty, np. basysPrint (z naœwietlarkami konwencjonalnych płyt), Gretag Imaging (naœwietlarki firmy Cymbolic Sciences) czy Olec Đ producent głowic do druku atramentowego, nadajšcych się także do produkcji form offsetowych. Czy możemy zatem w wiarygodny sposób przewidywać przyszłoœć technologii CtP? Można zauważyć, że w tej branży zachodzš podobne procesy jak np. w przemyœle motoryzacyjnym, tj. konsolidacja dostawców w wielkich konsorcjach, wspólne korzystanie z projektów (obniżenie kosztów projektowania) czy próby opanowania rynków niszowych; podobnie też mamy do czynienia z systemami projektowanymi raczej ăna pokazÓ Đ aby udowodnić pewne możliwoœci Đ niż realizujšcymi rzeczywiste potrzeby klientów. Nie można jednak wykluczyć, że Đ podobnie jak ăconcept carsÓ Đ te pomysły konstruktorów sš zwiastunami standardowych rozwišzań najbliższej przyszłoœci. Można zatem prognozować, że przyszłe systemy CtP nie będš dalece odbiegać od tego, co oglšdaliœmy na najważniejszych imprezach targowych w latach 2000-2001. Systemy CtP I generacji Systemy takie były oferowane w połowie lat 90. oraz prezentowane na targach DRUPAŐ95. W większoœci przypadków były to urzšdzenia drogie i niezbyt wydajne. Ponieważ płyty do tych systemów trzeba było opracowywać właœciwie od podstaw, najczęœciej również ówczesne naœwietlarki CtP konstruowano specjalnie ăwokółÓ okreœlonej płyty. Zdarzało się także, że do naœwietlania płyt adaptowano rozwišzania naœwietlarek do filmów (np. Scitex DoPlate). Systemy I generacji wykorzystywały zarówno technologię termicznš, jak i œwiatła widzialnego. Pojawiły się wówczas wszystkie typowe obecnie rozwišzania laserów: diody 830 nm, lasery YAG 1064 nm czy lasery argonowo-jonowe (zielone). Rzadkoœciš były systemy, które mogły korzystać wymiennie z wielu laserów; pierwszš takš maszynš był system CtP Linotype-Hell Gutenberg (B1), w którym można było zainstalować głowicę z laserem YAG lub FD YAG (odpowiednio: podczerwonym lub zielonym). Rozwišzania firmy Purup, oparte na wymiennych modułach Đ z których dawało się zestawić naœwietlarkę filmów lub płyt, z różnymi typami laserów Đ z możliwoœciš ich wymiany w trakcie eksploatacji urzšdzenia, stały się zwiastunem systemów II generacji. Rozwišzania te sš zresztš używane przez tego producenta do dziœ (rodzina Imagemaker). Systemy CtP II generacji Poczšwszy od targów IMPRINTAŐ97 zaczęły się pojawiać nowe systemy naœwietlania form, które możemy nazwać II generacjš. Większoœć nowych rozwišzań CtP zaprezentowano na targach DRUPA 2000. Sš to przeważnie systemy zbudowane od podstaw z myœlš o nowych materiałach Đ bardzo duże zainteresowanie producentów płyt nowoczesnymi płytami CtP umożliwiło właœciwie stworzenie całkowicie nowych rozwišzań naœwietlarek. Większoœć producentów systemów II generacji rozwija te urzšdzenia w postaci całej rodziny naœwietlarek, charakteryzujšcych się modułowš lub wariantowš budowš. W ramach takiej rodziny dostępne sš różne formaty, różne technologie laserów, różne wydajnoœci i różne systemy automatyzacji. Przykładem takiej niezwykle rozbudowanej rodziny jest Agfa Galileo (17 wariantów podstawowych) czy CreoScitex Trendsetter (11 wariantów plus odmiany do sporzšdzania odbitek próbnych). Większoœć systemów II generacji korzysta ze sprawdzonych technologii opracowanych w latach 90., choć pojawiło się kilka nowych rozwišzań technicznych Đ takš nowoœciš jest np. dioda laserowa œwiatła fioletowego, wprowadzona jako alternatywne Ÿródło œwiatła w systemach CtP w roku 2000. W ramach systemów II generacji pojawiły się także maszyny specjalizowane, np. dla gazet lub do naœwietlania form dla druku fleksograficznego. cdn.

error: Kopiowanie zabronione!
cript>