Opakowania artykułów spożywczych i papierosów
6 gru 2016 14:44

Opakowania żywnoœci, w których nie stosuje się dodatkowego opakowania wewnętrznego, sš niewštpliwie tanie, ale muszš spełniać ostre wymagania pod względem higieny, gdyż majš bezpoœredni kontakt z opakowywanš żywnoœciš. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu systemu składajšcego się z farb drukarskich, lakierów i specjalnie wyposażonej maszyny drukujšcej. Ponad 90% artykułów żywnoœciowych znajdujšcych się w handlu jest opakowanych, w wielu przypadkach w kartonowe pudełka. W ostatnich latach znacznie wzrósł udział opakowań pojedynczych, czyli takich, w których opakowany produkt styka się bezpoœrednio z wewnętrznš stronš pudełka. Przy opakowaniu podwójnym produkt jest opakowany dodatkowo np. w wewnętrznš torebkę, stanowišcš dodatkowš barierę ochronnš. Pakowanie tylko w pudełko ma wiele zalet: nie występujš koszty zwišzane z opakowaniem wewnętrznym, a proces napełniania jest prostszy, gdyż mamy do czynienia tylko z jednym procesem technologicznym. Podstawowym warunkiem takiego rodzaju pakowania jest to, że stykajšc się bezpoœrednio z żywnoœciš musi ono spełniać odpowiednie wymagania higieniczne. Należy wyeliminować przenikanie do produktu żywnoœciowego jakichkolwiek szkodliwych czynników, dlatego też wewnętrzna strona pudełka nie może być zadrukowana. Podłoża drukowe, farby i lakiery nie mogš zawierać substancji, które przechodzš na wkładany do pudełka produkt żywnoœciowy i mogš być szkodliwe dla użytkownika. Opakowania żywnoœci odpowiadajš wymaganiom, jeżeli: nie powodujš zmiany barw produktu, przy ich produkcji nie stosowano substancji toksycznych, rakotwórczych lub mutagennych, dopuszczajš tylko możliwie najmniejszš migrację (przenikanie z pudełka na produkt) fizjologicznie nieistotnych substancji, nie wywołujš zmian zapachu i smaku, nie fałszujš produktu przez przekroczenie granicznej wartoœci migracji. Na drupa 2004 przedstawiono system do produkcji opakowań żywnoœci uwzględniajšcy wszystkie składniki bioršce udział w tej produkcji i spełniajšcy zarazem wszystkie wymagania stawiane przez odnoœne przepisy, ekologię i zgodnoœć z przeznaczeniem. System ten obejmuje także maszyny drukujšce. Dotychczas przy tworzeniu systemu do produkcji opakowań odpowiadajšcych wymaganiom stawianym przez żywnoœć nie uwzględniano maszyny drukujšcej, a przecież arkusz w maszynie styka się z wieloma materiałami, które mogš mieć ujemny wpływ na spełnienie tych wymagań. Dzięki zastosowaniu w maszynie odpowiednich smarów, zoptymalizowanych procesów mycia, dostosowanego wyposażenia oraz na nowo okreœlonych przebiegów czynnoœci technologicznych zapewniono zgodnoœć z wymaganiami. Ponieważ papier lub karton na opakowania nie stanowi bariery zapobiegajšcej migracji, dlatego opracowano odpowiednie farby i lakiery, które sš neutralne i nie szkodzš żywnoœci. Opracowano także nowe gatunki kartonów, które sš produkowane z surowców o kontrolowanej czystoœci; kontrolowane sš też œciœle procesy produkcyjne. Wszystkie te czynniki przyczyniajš się do tego, że opakowania przeznaczone do bezpoœredniego kontaktu z żywnoœciš odpowiadajš stawianym wymaganiom i nie szkodzš tej żywnoœci. Opracowano na podstawie artykułu JŸrgena Weissa ăLebensmittelkonform verpackenÓ z biuletynu MAN Roland ăexpressis verbisÓ Opakowanie papierosów nie jest w zasadzie niczym nadzwyczajnym, jednak na ten wyrób z wieloma możliwoœciami jego kształtowania składa się wiele doœwiadczenia i wiele kompleksowych metod produkcji. ...i papierosów Kształtowanie opakowania jest doskonałym œrodkiem do nadania marce papierosów odpowiedniego profilu rozpoznawalnego na całym œwiecie, szczególnie w przypadku znanych marek. Dlatego też nikogo nie dziwi, że producenci papierosów przykładajš wielkš wagę do formy i wzornictwa pudełek na papierosy, kierujšc się aktualnymi tendencjami. Problematykę drukowania opakowań papierosów, a szczególnie stosowane farby i lakiery, omawiajš Manfred Starke i Merl SchŠrfer w artykule ăVerpackung gibt der Zigarette ProfilÓ (ăFlexo+Tief-DruckÓ nr 3/2005). Pojedynczy papieros jest opakowany trzy- lub czterokrotnie, w zależnoœci od tego, czy jest sprzedawany w pudełku, czy w opakowaniu zbiorczym. Bezpoœrednim opakowaniem jest papier pokryty metalizowanš foliš, chronišcš aromat papierosów. Potem następuje zasadnicze opakowanie w postaci pudełka z kartonu. Innym rodzajem jest opakowanie z papieru, kiedyœ bardzo popularne i nadal stosowane do papierosów bez filtra. Mało jeszcze znane jest pudełko z zaokršglonymi rogami, nadajšcymi mu wyjštkowy wyglšd. Pudełka sš z kolei owijane w folię polipropylenowš (trzecie opakowanie), służšcš jako ochrona przed wilgociš i przenikaniem aromatu. I wreszcie czwartym opakowaniem jest opakowanie zbiorcze, w które pakowane sš pudełka. Jest to karton lub podobne opakowanie papierowe. Opakowanie papierosów podlega przy produkcji wielu procesom technologicznym. Na procesy te muszš być odporne i nie mogš ulegać przy tym uszkodzeniom takie stosowane materiały, jak papier, farby, lakier i folie ochronne. Pudełka sš drukowane w wielkich nakładach na podłożu drukowym z roli i następnie lakierowane. Warunkiem sš tu szybko schnšce farby i lakiery. Warstwy farby i lakieru podlegajš wielkim obcišżeniom podczas tłoczenia, wykrawania i przegniatania, więc ich powierzchnia musi być odporna na œcieranie. To samo dotyczy pakowania papierosów w gotowe pudełka. W tym przypadku poœlizg powierzchni pudełka musi wykazywać takie wartoœci, które umożliwiš przebieg pudełek przez maszynę pakujšcš bez zakłóceń. Poza odpornoœciš na obcišżenia mechaniczne farby i lakiery nie mogš się sklejać z foliš polipropylenowš nakładanš na pudełko. Wszystkie istotne właœciwoœci farb i lakierów, jak: połysk, wartoœci poœlizgu, odpornoœć na œcieranie, pozostałoœć rozpuszczalników czy odpornoœć na sklejanie sš dokładnie okreœlone i muszš odpowiadać ustalonym normom już w czasie drukowania. Dla gotowego produktu sporzšdzany jest protokół z produkcji, dostarczany producentowi papierosów. Do drukowania opakowań papierosów stosowane sš zarówno farby rozpuszczalnikowe, jak i wodne. Farby rozpuszczalnikowe to przeważnie farby nitrocelulozowe, gdyż ten œrodek wišżšcy prawie nie ma zapachu i można go przerabiać wraz z niemal bezzapachowymi rozpuszczalnikami. Farby nitrocelulozowe charakteryzujš wysoka odpornoœć, szybkie schnięcie i niska zawartoœć resztek rozpuszczalnika, dlatego też bardzo dobrze nadajš się do opakowań papierosów. Chłonnoœć podłoża drukowego (papier, karton) umożliwia też stosowanie farb na bazie wody. Ich schnięcie jest wolniejsze, ale jest ono kompensowane wnikaniem wody w podłoże drukowe. Farby wodne wykazujš wysokie natężenie kolorów oraz naturalnie niemal całkowity brak resztek rozpuszczalnika. Szczególnš pozycję wœród farb zajmujš farby złote i srebrne oraz oparte na nich specjalne metaliczne farby i lakiery. Sš one często stosowane do opakowań papierosów, nadajšc im specjalne efekty typu ămetalicÓ. Farby tego rodzaju to farby rozpuszczalnikowe, zawierajšce jako œrodek barwišcy czšsteczki metalu. Inne, bardzo interesujšce efekty zapewniajš kombinacje farb złotych lub srebrnych z pigmentami barwnymi lub z barwnymi lazurowymi lakierami, które zawierajš niewielkš iloœć barwnych pigmentów. W celu ochrony i zwiększenia efektu wizualnego nadrukowanego obrazu oraz w celu nadania powierzchni opakowania szczególnych właœciwoœci (połysk, poœlizg, odpornoœć na œcieranie) wydrukowane pudełka lub kartony zbiorcze sš pokrywane lakierami wodnymi. W przypadku opakowań z papieru stosowane sš lakiery nitrocelulozowe, gdyż lakiery wodne powodowałyby zwijanie się papieru. Nowym elementem wyglšdu graficznego opakowań papierosów oraz jednoczeœnie elementem reklamy sš barwnie zadrukowane zewnętrzne folie z polipropylenu. Nadajš one opakowaniu odmienny wyglšd, a jednoczeœnie pozwalajš na produkowanie serii pudełek pokrytych foliš o różnych motywach, które razem mogš tworzyć większy, złożony obraz. Folia jest zadrukowywana ăod tyłuÓ, od strony pudełka, a jego powierzchnia nie może być przez niš widoczna, dlatego też wydrukowany motyw jest od tyłu kilkakrotnie pokrywany bielš kryjšcš. Opracowanie: ZZ